język polski język angielski język niemiecki historia biologia matematyka fizyka chemia informatyka religia wychowanie fizyczne geografia wos edukacja dla bezpieczeństwa

klasa 8

chemia

 

Przedmiotowy system oceniania na lekcjach chemii w kl.8

 

1. Ocenianiu podlegać będą:

a) wypowiedzi ustne pod kątem rzeczowości, języka przedmiotu, umiejętności formułowania wypowiedzi, wyciągania wniosków. Przy odpowiedzi ustnej obowiązuje znajomość materiału
z trzech ostatnich lekcji, w przypadku lekcji powtórzeniowych z całego działu..

b) sprawdziany pisemne lub testy sprawdzające, trwające całą godzinę lekcyjną, przeprowadzane po zakończeniu danego działu, zapowiedziane i odnotowane w dzienniku co najmniej na tydzień przed realizacją. Sprawdziany mogą zawierać zadania dodatkowe na ocenę celującą.

c) kartkówki obejmujące materiał 3 ostatnich lekcji bez zapowiadania, trwające nie dłużej niż 15 minut; kartkówki mogą obejmować określoną partię materiału i wówczas będą zapowiedziane.

d) prace domowe

e) aktywność na lekcji

f) prace dodatkowe, np. zeszyt, prezentacje, plansze, rysunki, modele, krzyżówki, itp.
Przyłapanie ucznia na niesamodzielnej pracy podczas tzw. kartkówki, na sprawdzianie wiąże się z otrzymaniem oceny niedostatecznej oraz zakończeniem pracy. Otrzymaną ocenę niedostateczną uczeń będzie mógł poprawić tylko i wyłącznie w terminie ustalonym przez nauczyciela, ale nie wcześniej niż dwa tygodnie przed wystawianiem oceny semestralnej/końcoworocznej (pod warunkiem, że poprawa tej oceny wpłynie na ocenę końcową). Jeśli uczeń będzie miał kilka ocen niedostatecznych otrzymanych za nieuczciwą pracę, nie będzie miał możliwości ich poprawy. Przez niesamodzielną pracę należy rozumieć: odwracanie się, rozmawianie, odpisywanie, przepisywanie, korzystanie z telefonu komórkowego itp.

2. Sprawdziany i zapowiedziane kartkówki są obowiązkowe. Jeśli uczeń jest nieobecny na lekcji podczas której odbywa się praca pisemna jest zobowiązany napisać tę pracę w terminie ustalonym z nauczycielem. Jeśli nie stawi się w tym terminie, będzie pisał zaległą pracę pisemną na najbliższej lekcji chemii, na której będzie obecny.

3. Każdą pracę pisemną zapowiedzianą można poprawiać w terminie 2 tygodni od uzyskania niesatysfakcjonującej oceny, przy czym do poprawy można przystąpić tylko jeden raz.

4. Aby uzyskać semestralną/końcoworoczną ocenę wyższą niż ocena dopuszczająca uczeń musi mieć zaliczone wszystkie zapowiedziane prace pisemne

5. Kartkówek niezapowiedzianych nie poprawia się.

6. Uczeń ma prawo do zgłoszenia nieprzygotowania do lekcji dwa razy w semestrze. Uprawnienie to nie przenosi się między semestrami.

7. Ocenę celującą z przedmiotu otrzymuje uczeń , który rozwiązuje zadania złożone, problemowe, o podwyższonym stopniu trudności lub jest laureatem konkursów międzyszkolnych ( I, II, III miejsce ) lub rejonowych, wojewódzkich i ponad wojewódzkich (I, II, III miejsce lub wyróżnienie)

7. Uczeń jest zapoznawany na pierwszej lekcji chemii w roku szkolnym z przedmiotowym systemem oceniania.

8. Rodzice uczniów zaznajamiani są z przedmiotowym systemem oceniania i z wymaganiami edukacyjnymi z chemii poprzez stronę internetową szkoły we wrześniu.

  1. Na ocenę semestralną/końcoworoczną uczeń pracuje systematycznie. Uczeń ma możliwość podwyższenia oceny końcowej poprawiając prace pisemne z danego semestru w takim zakresie, żeby przekroczyć próg uzyskania oceny wyższej. Jeśli jest to niemożliwe, wówczas uczeń może przystąpić do ustnego i pisemnego zaliczenia wiadomości i umiejętności objętych materiałem nauczania chemii w danym semestrze/roku szkolnym.

Ogólne wymagania programowe:

ocenę celująca otrzymuje uczeń, który:

wiedza:

- w wysokim stopniu opanował wiedzę określoną programem nauczania,

- dodatkowa wiedza pochodzi z różnych źródeł i jest owocem samodzielnych poszukiwań i przemyśleń,

  • łączy wiedzę z różnych źródeł,

umiejętności:

- w wysokim stopniu opanował umiejętności określone programem nauczania,

- uczeń potrafi korzystać ze źródeł informacji i potrafi samodzielnie zdobywać wiadomości,

- systematycznie wzbogaca swoją wiedzę korzystając z różnych źródeł informacji (odpowiednio do wieku),

- samodzielnie rozwiązuje konkretne problemy zarówno w czasie lekcji jak i w pracy pozalekcyjnej,

- bierze aktywny udział w konkursach, w których wymagana jest wiedza przedmiotowa oraz odnosi w nich sukcesy na szczeblu co najmniej miejskim
-jest autorem pracy wykonanej dowolną techniką o dużych wartościach poznawczych i dydaktycznych,

-wyraża samodzielny, krytyczny (stosownie do wieku) stosunek do określonych zagadnień

  • potrafi udowadniać swoje zdanie, używając odpowiedniej argumentacji będącej skutkiem nabytej samodzielnie wiedzy,

- na lekcjach jest bardzo samodzielny;

ocenę bardzo dobrą otrzymuje uczeń, który:

wiedza:

- w stopniu wyczerpującym opanował materiał programowy, wykorzystuje różne źródła wiedzy,

- posiada wiedzę pozwalającą na samodzielne jej wykorzystanie w różnych sytuacjach,

- łączy wiedzę z pokrewnych przedmiotów,

umiejętności:

- sprawnie korzysta ze wszystkich dostępnych i wskazanych przez nauczyciela źródeł informacji,

- potrafi korzystając ze wskazówek nauczyciela dotrzeć do innych źródeł wiadomości,

- samodzielnie rozwiązuje problemy i zadania postawione przez nauczyciela, posługując się nabytymi umiejętnościami,

- rozwiązuje zadania dodatkowe,

- potrafi poprawnie rozumować w kategoriach przyczynowo - skutkowych, wykorzystując wiedzę przewidzianą programem nie tylko z jednego przedmiotu,

  • jest aktywny na lekcji;

W zakresie nauczania dwujęzycznego:

- reaguje poprawnie na polecenia nauczyciela, rozumie treści, zna i posługuje się terminologią w języku angielskim, wykonuje zadania
i ćwiczenia z wykorzystaniem języka angielskiego. 

 

ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który:

wiedza:

- w zakresie wiedzy ma niewielkie braki, (operuje pojęciami i faktami) stosuje język przedmiotu

umiejętności:

-potrafi korzystać z poznanych w czasie lekcji źródeł informacji,

-inspirowany przez nauczyciela potrafi samodzielnie rozwiązywać zadania tematyczne i praktyczne o pewnym stopniu trudności,

- rozwiązuje niektóre zadania dodatkowe,

- poprawnie rozumuje w kategoriach przyczynowo- skutkowych,

- potrafi wykorzystać wiedzę w sytuacjach typowych,

  • wykazuje się aktywnością na lekcjach;

W zakresie nauczania dwujęzycznego:

- reaguje poprawnie na polecenia nauczyciela, rozumie większość treści, zna terminy w języku angielskim poznane podczas lekcji, wykonuje proste zadania z wykorzystaniem języka angielskiego.

 

ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który:

wiedza:

-wiedza ucznia jest wyrywkowa i fragmentaryczna,

-opanował podstawowe treści programowe w zakresie umożliwiającym postępy w dalszym uczeniu się przedmiotu

umiejętności:

-potrafi pod kierunkiem nauczyciela skorzystać z podstawowych źródeł informacji,

-potrafi samodzielnie wykonać proste zadania,

- wyrywkowo stosuje wiedzę w sytuacjach typowych,

-jego aktywność na lekcjach jest sporadyczna;

W zakresie nauczania dwujęzycznego:

                                                                       -reaguje na polecenia nauczyciela, rozumie proste treści, wykazuje się znajomością poznanych podczas lekcji podstawowych terminów
                                                                       w języku angielskim, stara się wykonywać proste zadania z wykorzystaniem języka angielskiego.

 

ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który:

wiedza:

-ma duże braki w wiedzy, które jednak nie przekreślają możliwości uzyskania przez ucznia podstawowej wiedzy z przedmiotu;

umiejętności:

-jego postawa na lekcjach jest bierna, ale odpowiednio motywowany jest w stanie z pomocą nauczyciela wykonywać proste zadania wymagające zastosowania podstawowych umiejętności, które umożliwiają edukację na następnym etapie;

W zakresie nauczania dwujęzycznego:

-reaguje na proste polecenia nauczyciela, rozumie częściowo proste treści, stara się przyswoić poznane podczas lekcji podstawowe terminy w języku angielskim.

 

ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który:

wiedza:

-w zakresie podstawowej wiedzy ma duże braki, które uniemożliwiają dalszą kontynuację nauki chemii

umiejętności:

-nie rozumie prostych poleceń, wymagających zastosowania podstawowych umiejętności,

-nawet z pomocą nauczyciela nie potrafi odtworzyć fragmentarycznej wiedzy,

-nie podejmuje prób rozwiązywania zadań, nawet z pomocą nauczyciela,

-wykazuje się brakiem systematyczności i chęci do nauki,

-braki uniemożliwiają edukację na następnym etapie nauczania.

 

 

Szczegółowe wymagania edukacyjne na poszczególne oceny – klasa VIII b (dwujęzyczna)

Przygotowano na podstawie treści zawartych w podstawie programowej, programie nauczania oraz podręczniku dla klasy ósmej szkoły podstawowej Chemia Nowej Ery.

Wymagania na ocenę niższą obowiązują przy ocenie wyższej, tzn. przy wymaganiach na ocenę dobrą obowiązują wymagania również na ocenę dostateczną i dopuszczającą, itp.

 

Zgodnie z przyjętymi metodami nauczania w klasach dwujęzycznych, w ramach nauki chemii z elementami języka angielskiego w szkole podstawowej wprowadzane są wybrane nazwy i pojęcia z polskim odpowiednikiem. Ok. 10% materiału nauczania chemii zostanie zrealizowane w języku angielskim. Na sprawdzianach i kartkówkach może być od 1 do 2 zadań w języku angielskim.

 

Wymagania edukacyjne uwzględniające dwujęzyczność będą podawane po każdym dziale programowym i będą uwzględniały poziom językowy i możliwości uczniów.

 

 

Wymagania na ocenę niższą obowiązują przy ocenie wyższej, tzn. przy wymaganiach na ocenę dobrą obowiązują wymagania również na ocenę dostateczną i dopuszczającą, itp.

 

    1.       Tlenki i wodorotlenki

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczennica:

– definiuje pojęcie katalizator

– definiuje pojęcie tlenek

– podaje podział tlenków na tlenki metali i tlenki niemetali

– zapisuje równania reakcji otrzymywania tlenków metali i tlenków niemetali

– wymienia zasady BHP dotyczące pracy z zasadami

– definiuje pojęcia wodorotlenek i zasada

– odczytuje z tabeli rozpuszczalności, czy wodorotlenek jest rozpuszczalny w wodzie czy też nie

– opisuje budowę wodorotlenków

– zna wartościowość grupy wodorotlenowej

– rozpoznaje wzory wodorotlenków

– zapisuje wzory sumaryczne wodorotlenków: NaOH, KOH, Ca(OH)2, Al(OH)3, Cu(OH)2

– opisuje właściwości oraz zastosowania wodorotlenków: sodu, potasu i wapnia

– łączy nazwy zwyczajowe (wapno palone i wapno gaszone) z nazwami systematycznymi tych związków chemicznych

– definiuje pojęcia: elektrolit, nieelektrolit

− definiuje pojęcia: dysocjacja jonowa, wskaźnik

– wymienia rodzaje odczynów roztworów

– podaje barwy wskaźników w roztworze o podanym odczynie

– wyjaśnia, na czym polega dysocjacja jonowa zasad

– zapisuje równania dysocjacji jonowej zasad (proste przykłady)

− podaje nazwy jonów powstałych w wyniku dysocjacji jonowej

– odróżnia zasady od innych substancji za pomocą wskaźników

– rozróżnia pojęcia wodorotlenek i zasada

 

Uczennica:

– podaje sposoby otrzymywania tlenków

– opisuje właściwości i zastosowania wybranych tlenków

– podaje wzory i nazwy wodorotlenków

– wymienia wspólne właściwości zasad i wyjaśnia, z czego one wynikają

– wymienia dwie główne metody otrzymywania wodorotlenków

– zapisuje równania reakcji otrzymywania wodorotlenku sodu, potasu i wapnia

– wyjaśnia pojęcia woda wapienna, wapno palone i wapno gaszone

– odczytuje proste równania dysocjacji jonowej zasad

– definiuje pojęcie odczyn zasadowy

– bada odczyn

zapisuje obserwacje do przeprowadzanych na lekcji doświadczeń

Uczennica:

– wyjaśnia pojęcia wodorotlenek i zasada

– wymienia przykłady wodorotlenków i zasad

– wyjaśnia, dlaczego podczas pracy z zasadami należy zachować szczególną ostrożność

– wymienia poznane tlenki metali, z których
   otrzymać zasady

– zapisuje równania reakcji otrzymywania wybranego wodorotlenku

– planuje doświadczenia, w których wyniku można otrzymać wodorotlenki sodu, potasu lub wapnia

– planuje sposób otrzymywania wodorotlenków nierozpuszczalnych w wodzie

– zapisuje i odczytuje równania dysocjacji jonowej zasad

– określa odczyn roztworu zasadowego i uzasadnia to

– opisuje doświadczenia przeprowadzane na lekcjach (schemat, obserwacje, wniosek)

– opisuje zastosowania wskaźników

– planuje doświadczenie, które umożliwi zbadanie odczynu produktów używanych w życiu codziennym

Uczennica:

– zapisuje wzór sumaryczny wodorotlenku dowolnego metalu

– planuje doświadczenia, w których wyniku można otrzymać różne wodorotlenki, także praktycznie nierozpuszczalne w wodzie

– zapisuje równania reakcji otrzymywania różnych wodorotlenków

– identyfikuje wodorotlenki na podstawie podanych informacji

odczytuje równania reakcji chemicznych

Uczennica:

– opisuje i bada właściwości wodorotlenków

 

VII                                                       Kwasy

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczeń:

  • wymienia zasady bhp dotyczące obchodzenia się z kwasami
  • zalicza kwasy do elektrolitów
  • definiuje pojęcie kwasy zgodnie z teorią Arrheniusa
  • opisuje budowę kwasów
  • opisuje różnice w budowie kwasów beztlenowych i kwasów tlenowych
  • zapisuje wzory sumaryczne kwasów: HCl, H2S, H2SO4, H2SO3, HNO3, H2CO3, H3PO4
  • zapisuje wzory strukturalne kwasów beztlenowych
  • podaje nazwy poznanych kwasów
  • wskazuje wodór i resztę kwasową we wzorze kwasu
  • wyznacza wartościowość reszty kwasowej
  • wyjaśnia, jak można otrzymać np. kwas chlorowodorowy, siarkowy(IV)
  • wyjaśnia, co to jest tlenek kwasowy
  • opisuje właściwości kwasów, np.: chlorowodorowego, azotowego(V) i siarkowego(VI)
  • stosuje zasadę rozcieńczania kwasów
  • opisuje podstawowe zastosowania kwasów: chlorowodorowego, azotowego(V) i siarkowego(VI)
  • wyjaśnia, na czym polega dysocjacja jonowa (elektrolityczna) kwasów
  • definiuje pojęcia: jon, kation i anion
  • zapisuje równania reakcji dysocjacji jonowej kwasów (proste przykłady)
  • wymienia rodzaje odczynu roztworu
  • wymienia poznane wskaźniki
  • określa zakres pH i barwy wskaźników dla poszczególnych odczynów
  • rozróżnia doświadczalnie odczyny roztworów za pomocą wskaźników
  • wyjaśnia pojęcie kwaśne opady
  • oblicza masy cząsteczkowe HCl i H2S

Uczeń:

  • udowadnia, dlaczego w nazwie danego kwasu pojawia się wartościowość
  • zapisuje wzory strukturalne poznanych kwasów
  • wymienia metody otrzymywania kwasów tlenowych i kwasów beztlenowych
  • zapisuje równania reakcji otrzymywania poznanych kwasów
  • wyjaśnia pojęcie tlenek kwasowy
  • wskazuje przykłady tlenków kwasowych
  • opisuje właściwości poznanych kwasów
  • opisuje zastosowania poznanych kwasów
  • wyjaśnia pojęcie dysocjacja jonowa
  • zapisuje wybrane równania reakcji dysocjacji jonowej kwasów
  • nazywa kation H+ i aniony reszt kwasowych
  • określa odczyn roztworu (kwasowy)
  • wymienia wspólne właściwości kwasów
  • wyjaśnia, z czego wynikają wspólne właściwości kwasów
  • zapisuje obserwacje z przeprowadzanych doświadczeń
  • posługuje się skalą pH
  • bada odczyn i pH roztworu
  • wyjaśnia, jak powstają kwaśne opady
  • podaje przykłady skutków kwaśnych opadów
  • oblicza masy cząsteczkowe kwasów
  • oblicza zawartość procentową pierwiastków chemicznych w cząsteczkach kwasów

Uczeń:

  • zapisuje równania reakcji otrzymywania wskazanego kwasu
  • wyjaśnia, dlaczego podczas pracy ze stężonymi roztworami kwasów należy zachować szczególną ostrożność
  • projektuje doświadczenia, w wyniku których można otrzymać omawiane na lekcjach kwasy
  • wymienia poznane tlenki kwasowe
  • wyjaśnia zasadę bezpiecznego rozcieńczania stężonego roztworu kwasu siarkowego(VI)
  • planuje doświadczalne wykrycie białka w próbce żywności (np.: w serze, mleku, jajku)
  • opisuje reakcję ksantoproteinową
  • zapisuje i odczytuje równania reakcji dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) kwasów
  • zapisuje i odczytuje równania reakcji dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) w formie stopniowej dla H2S, H2CO3
  • określa kwasowy odczyn roztworu na podstawie znajomości jonów obecnych w badanym roztworze
  • opisuje doświadczenia przeprowadzane na lekcjach (schemat, obserwacje, wniosek)
  • podaje przyczyny odczynu roztworów: kwasowego, zasadowego, obojętnego
  • interpretuje wartość pH w ujęciu jakościowym (odczyny: kwasowy, zasadowy, obojętny)
  • opisuje zastosowania wskaźników
  • planuje doświadczenie, które pozwala zbadać pH produktów występujących w życiu codziennym
  • rozwiązuje zadania obliczeniowe o wyższym stopniu trudności
  • analizuje proces powstawania i skutki kwaśnych opadów
  • proponuje niektóre sposoby ograniczenia powstawania kwaśnych opadów

Uczeń:

  • zapisuje wzór strukturalny kwasu nieorganicznego o podanym wzorze sumarycznym
  • nazywa dowolny kwas tlenowy (określenie wartościowości pierwiastków chemicznych, uwzględnienie ich w nazwie)
  • projektuje i przeprowadza doświadczenia, w których wyniku można otrzymać kwasy
  • identyfikuje kwasy na podstawie podanych informacji
  • odczytuje równania reakcji chemicznych
  • rozwiązuje zadania obliczeniowe o wyższym stopniu trudności
  • proponuje sposoby ograniczenia powstawania kwaśnych opadów
  • wyjaśnia pojęcie skala pH

Uczennica:

  • wymienia przykłady innych wskaźników i określa ich zachowanie w roztworach o różnych odczynach
  • opisuje wpływ pH na glebę i uprawy, wyjaśnia przyczyny stosowania poszczególnych nawozów
  • omawia przemysłową metodę otrzymywania kwasu azotowego(V)
  • definiuje pojęcie stopień dysocjacji
  • dzieli elektrolity ze względu na stopień dysocjacji

 

 

 

VIII                                          Sole

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczeń:

  • opisuje budowę soli
  • tworzy i zapisuje wzory sumaryczne soli (np. chlorków, siarczków)
  • wskazuje metal i resztę kwasową we wzorze soli
  • tworzy nazwy soli na podstawie wzorów sumarycznych (proste przykłady)
  • tworzy i zapisuje wzory sumaryczne soli na podstawie ich nazw (np. wzory soli kwasów: chlorowodorowego, siarkowodorowego i metali, np. sodu, potasu i wapnia)
  • wskazuje wzory soli wśród wzorów różnych związków chemicznych
  • definiuje pojęcie dysocjacja jonowa (elektrolityczna) soli
  • dzieli sole ze względu na ich rozpuszczalność w wodzie
  • ustala rozpuszczalność soli w wodzie na podstawie tabeli rozpuszczalności soli i wodorotlenków w wodzie
  • zapisuje równania reakcji dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) soli rozpuszczalnych w wodzie (proste przykłady)
  • podaje nazwy jonów powstałych w wyniku dysocjacji jonowej soli (proste przykłady)
  • opisuje sposób otrzymywania soli trzema podstawowymi metodami (kwas + zasada, metal + kwas, tlenek metalu + kwas)
  • zapisuje cząsteczkowo równania reakcji otrzymywania soli (proste przykłady)
  • definiuje pojęcia reakcja zobojętnianiareakcja strąceniowa
  • odróżnia zapis cząsteczkowy od zapisu jonowego równania reakcji chemicznej
  • określa związek ładunku jonu z wartościowością metalu i reszty kwasowej
  • podaje przykłady zastosowań najważniejszych soli

Uczeń:

  • wymienia cztery najważniejsze sposoby otrzymywania soli
  • podaje nazwy i wzory soli (typowe przykłady)
  • zapisuje równania reakcji zobojętniania w formach: cząsteczkowej, jonowej oraz jonowej skróconej
  • podaje nazwy jonów powstałych w wyniku dysocjacji jonowej soli
  • odczytuje równania reakcji otrzymywania soli (proste przykłady)
  • korzysta z tabeli rozpuszczalności soli i wodorotlenków w wodzie
  • zapisuje równania reakcji otrzymywania soli (reakcja strąceniowa) w formach cząsteczkowej i jonowej (proste przykłady)
  • zapisuje i odczytuje wybrane równania reakcji dysocjacji jonowej soli
  • dzieli metale ze względu na ich aktywność chemiczną (szereg aktywności metali)
  • opisuje sposoby zachowania się metali w reakcji z kwasami (np. miedź i magnez w reakcji z kwasem chlorowodorowym)
  • zapisuje obserwacje z doświadczeń przeprowadzanych na lekcji

– wymienia zastosowania najważniejszych soli

Uczeń:

  • tworzy i zapisuje nazwy i wzory soli: chlorków, siarczków, azotanów(V), siarczanów(IV), siarczanów(VI), węglanów, fosforanów(V) (ortofosforanów(V))
  • zapisuje i odczytuje równania dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) soli
  • otrzymuje sole doświadczalnie
  • wyjaśnia przebieg reakcji zobojętniania i reakcji strąceniowej
  • zapisuje równania reakcji otrzymywania soli
  • ustala, korzystając z szeregu aktywności metali, które metale reagują z kwasami według schematu: metal + kwas  sól + wodór
  • projektuje i przeprowadza reakcję zobojętniania (HCl + NaOH)
  • swobodnie posługuje się tabelą rozpuszczalności soli i wodorotlenków w wodzie
  • projektuje doświadczenia pozwalające otrzymać substancje trudno rozpuszczalne i praktycznie nierozpuszczalne (sole i wodorotlenki) w reakcjach strąceniowych
  • zapisuje odpowiednie równania reakcji w formie cząsteczkowej i jonowej (reakcje otrzymywania substancji trudno rozpuszczalnych i praktycznie nierozpuszczalnych w reakcjach strąceniowych)
  • podaje przykłady soli występujących w przyrodzie
  • wymienia zastosowania soli
  • opisuje doświadczenia przeprowadzane na lekcjach (schemat, obserwacje, wniosek)

Uczeń:

  • wymienia metody otrzymywania soli
  • przewiduje, czy zajdzie dana reakcja chemiczna (poznane metody, tabela rozpuszczalności soli i wodorotlenków w wodzie, szereg aktywności metali)
  • zapisuje i odczytuje równania reakcji otrzymywania dowolnej soli
  • wyjaśnia, jakie zmiany zaszły w odczynie roztworów poddanych reakcji zobojętniania
  • proponuje reakcję tworzenia soli trudno rozpuszczalnej i praktycznie nierozpuszczalnej
  • przewiduje wynik reakcji strąceniowej
  • identyfikuje sole na podstawie podanych informacji
  • podaje zastosowania reakcji strąceniowych
  • projektuje i przeprowadza doświadczenia dotyczące otrzymywania soli
  • przewiduje efekty zaprojektowanych doświadczeń dotyczących otrzymywania soli (różne metody)
  • opisuje zaprojektowane doświadczenia

Uczeń:

  • wyjaśnia pojęcie hydrat, wymienia przykłady hydratów, ich występowania i zastosowania
  • wyjaśnia pojęcie hydroliza, zapisuje równania reakcji hydrolizy i wyjaśnia jej przebieg
  • wyjaśnia pojęcia: sól podwójna, sól potrójna, wodorosole i hydroksosole; podaje przykłady tych soli

 

 

IX                                            Związki węgla z wodorem

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczeń:

  • wyjaśnia pojęcie związki organiczne
  • podaje przykłady związków chemicznych zawierających węgiel
  • wymienia naturalne źródła węglowodorów
  • wymienia nazwy produktów destylacji ropy naftowej i podaje przykłady ich zastosowania
  • stosuje zasady bhp w pracy z gazem ziemnym oraz produktami przeróbki ropy naftowej
  • definiuje pojęcie węglowodory
  • definiuje pojęcie szereg homologiczny
  • definiuje pojęcia: węglowodory nasycone, węglowodory nienasycone, alkany, alkeny, alkiny
  • zalicza alkany do węglowodorów nasyconych, a alkeny i alkiny – do nienasyconych
  • zapisuje wzory sumaryczne: alkanów, alkenów i alkinów o podanej liczbie atomów węgla
  • rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne (grupowe): alkanów, alkenów i alkinów o łańcuchach prostych (do pięciu atomów węgla w cząsteczce)
  • podaje nazwy systematyczne alkanów (do pięciu atomów węgla w cząsteczce)
  • podaje wzory ogólne: alkanów, alkenów i alkinów
  • podaje zasady tworzenia nazw alkenów i alkinów
  • przyporządkowuje dany węglowodór do odpowiedniego szeregu homologicznego
  • opisuje budowę i występowanie metanu
  • opisuje właściwości fizyczne i chemiczne metanu, etanu
  • wyjaśnia, na czym polegają spalanie całkowite i spalanie niecałkowite
  • zapisuje równania reakcji spalania całkowitego i spalania niecałkowitego metanu, etanu
  • podaje wzory sumaryczne i strukturalne etenu i etynu
  • opisuje najważniejsze właściwości etenu i etynu
  • definiuje pojęcia: polimeryzacja, monomerpolimer
  • opisuje najważniejsze zastosowania metanu, etenu i etynu
  • opisuje wpływ węglowodorów nasyconych i węglowodorów nienasyconych na wodę bromową (lub rozcieńczony roztwór manganianu(VII) potasu)

Uczeń:

  • wyjaśnia pojęcie szereg homologiczny
  • tworzy nazwy alkenów i alkinów na podstawie nazw odpowiednich alkanów
  • zapisuje wzory: sumaryczne, strukturalne i półstrukturalne (grupowe); podaje nazwy: alkanów, alkenów i alkinów
  • buduje model cząsteczki: metanu, etenu, etynu
  • wyjaśnia różnicę między spalaniem całkowitym a spalaniem niecałkowitym
  • opisuje właściwości fizyczne i chemiczne (spalanie) alkanów (metanu, etanu) oraz etenu i etynu
  • zapisuje i odczytuje równania reakcji spalania metanu, etanu, przy dużym i małym dostępie tlenu
  • pisze równania reakcji spalania etenu i etynu
  • porównuje budowę etenu i etynu
  • wyjaśnia, na czym polegają reakcje przyłączania i polimeryzacji
  • opisuje właściwości i niektóre zastosowania polietylenu
  • wyjaśnia, jak można doświadczalnie odróżnić węglowodory nasycone od węglowodorów nienasyconych, np. metan od etenu czy etynu
  • wyjaśnia, od czego zależą właściwości węglowodorów
  • wykonuje proste obliczenia dotyczące węglowodorów
  • podaje obserwacje do wykonywanych na lekcji doświadczeń

Uczeń:

  • tworzy wzory ogólne alkanów, alkenów, alkinów (na podstawie wzorów kolejnych związków chemicznych w danym szeregu homologicznym)
  • proponuje sposób doświadczalnego wykrycia produktów spalania węglowodorów
  • zapisuje równania reakcji spalania alkanów przy dużym i małym dostępie tlenu
  • zapisuje równania reakcji spalania alkenów i alkinów
  • zapisuje równania reakcji otrzymywania etynu
  • odczytuje podane równania reakcji chemicznej
  • zapisuje równania reakcji etenu i etynu z bromem, polimeryzacji etenu
  • opisuje rolę katalizatora w reakcji chemicznej
  • wyjaśnia zależność między długością łańcucha węglowego a właściwościami fizycznymi alkanów (np. stanem skupienia, lotnością, palnością, gęstością, temperaturą topnienia i wrzenia)
  • wyjaśnia, co jest przyczyną większej reaktywności węglowodorów nienasyconych w porównaniu z węglowodorami nasyconymi
  • opisuje właściwości i zastosowania polietylenu
  • projektuje doświadczenie chemiczne umożliwiające odróżnienie węglowodorów nasyconych od węglowodorów nienasyconych
  • opisuje przeprowadzane doświadczenia chemiczne
  • wykonuje obliczenia związane z węglowodorami
  • wyszukuje informacje na temat zastosowań alkanów, etenu i etynu; wymienia je
  • zapisuje równanie reakcji polimeryzacji etenu

Uczeń:

  • analizuje właściwości węglowodorów
  • porównuje właściwości węglowodorów nasyconych i węglowodorów nienasyconych
  • wyjaśnia zależność między długością łańcucha węglowego a właściwościami fizycznymi alkanów
  • opisuje wpływ wiązania wielokrotnego w cząsteczce węglowodoru na jego reaktywność
  • zapisuje równania reakcji przyłączania (np. bromowodoru, wodoru, chloru) do węglowodorów zawierających wiązanie wielokrotne
  • projektuje doświadczenia chemiczne dotyczące węglowodorów
  • projektuje i przeprowadza doświadczenie chemiczne umożliwiające odróżnienie węglowodorów nasyconych od węglowodorów nienasyconych
  • stosuje zdobytą wiedzę do rozwiązywania zadań obliczeniowych o wysokim stopniu trudności
  • analizuje znaczenie węglowodorów w życiu codziennym

Uczeń:

  • opisuje przebieg suchej destylacji węgla kamiennego
  • wyjaśnia pojęcia: izomeria, izomery
  • wyjaśnia pojęcie węglowodory aromatyczne
  • podaje przykłady tworzyw sztucznych, tworzyw syntetycznych
  • podaje właściwości i zastosowania wybranych tworzyw sztucznych
  • wymienia przykładowe oznaczenia opakowań wykonanych z tworzyw sztucznych

 

 

X                                             Pochodne węglowodorów

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczeń:

  • dowodzi, że alkohole, kwasy karboksylowe, estry i aminokwasy są pochodnymi węglowodorów
  • opisuje budowę pochodnych węglowodorów (grupa węglowodorowa + grupa funkcyjna)
  • wymienia pierwiastki chemiczne wchodzące w skład pochodnych węglowodorów
  • zalicza daną substancję organiczną do odpowiedniej grupy związków chemicznych
  • wyjaśnia, co to jest grupa funkcyjna
  • zaznacza grupy funkcyjne w alkoholach, kwasach karboksylowych, estrach, aminokwasach; podaje ich nazwy
  • zapisuje wzory ogólne alkoholi, kwasów karboksylowych i estrów
  • dzieli alkohole na monohydroksylowe i polihydroksylowe
  • zapisuje wzory sumaryczne i rysuje wzory półstrukturalne (grupowe), strukturalne alkoholi monohydroksylowych o łańcuchach prostych zawierających do trzech atomów węgla w cząsteczce
  • wyjaśnia, co to są nazwy zwyczajowe i nazwy systematyczne
  • tworzy nazwy systematyczne alkoholi monohydroksylowych o łańcuchach prostych zawierających do trzech atomów węgla w cząsteczce, podaje zwyczajowe (metanolu, etanolu)
  • rysuje wzory półstrukturalne (grupowe), strukturalne kwasów monokarboksylowych o łańcuchach prostych zawierających do dwóch atomów węgla w cząsteczce; podaje ich nazwy systematyczne i zwyczajowe (kwasu metanowego i kwasu etanowego)
  • zaznacza resztę kwasową we wzorze kwasu karboksylowego
  • opisuje najważniejsze właściwości metanolu, etanolu i glicerolu oraz kwasów etanowego i metanowego
  • bada właściwości fizyczne glicerolu
  • zapisuje równanie reakcji spalania metanolu
  • opisuje podstawowe zastosowania etanolu i kwasu etanowego
  • dzieli kwasy karboksylowe na nasycone i nienasycone
  • wymienia najważniejsze kwasy tłuszczowe
  • opisuje najważniejsze właściwości długołańcuchowych kwasów karboksylowych (stearynowego i oleinowego)
  • definiuje pojęcie mydła
  • wymienia związki chemiczne, które są substratami reakcji estryfikacji
  • definiuje pojęcie estry
  • wymienia przykłady występowania estrów w przyrodzie
  • opisuje zagrożenia związane z alkoholami (metanol, etanol)
  • wśród poznanych substancji wskazuje te, które mają szkodliwy wpływ na organizm
  • omawia budowę i właściwości aminokwasów (na przykładzie glicyny)
  • podaje przykłady występowania aminokwasów
  • wymienia najważniejsze zastosowania poznanych związków chemicznych (np. etanol, kwas etanowy, kwas stearynowy)

Uczeń:

  • zapisuje nazwy i wzory omawianych grup funkcyjnych
  • wyjaśnia, co to są alkohole polihydroksylowe
  • zapisuje wzory i podaje nazwy alkoholi monohydroksylowych o łańcuchach prostych (zawierających do pięciu atomów węgla w cząsteczce)
  • zapisuje wzory sumaryczny i półstrukturalny (grupowy) propano-1,2,3-triolu (glicerolu)
  • uzasadnia stwierdzenie, że alkohole i kwasy karboksylowe tworzą szeregi homologiczne
  • podaje odczyn roztworu alkoholu
  • opisuje fermentację alkoholową
  • zapisuje równania reakcji spalania etanolu
  • podaje przykłady kwasów organicznych występujących w przyrodzie (np. kwasy: mrówkowy, szczawiowy, cytrynowy) i wymienia ich zastosowania
  • tworzy nazwy prostych kwasów karboksylowych (do pięciu atomów węgla w cząsteczce) i zapisuje ich wzory sumaryczne i strukturalne
  • podaje właściwości kwasów metanowego (mrówkowego) i etanowego (octowego)
  • bada wybrane właściwości fizyczne kwasu etanowego (octowego)
  • opisuje dysocjację jonową kwasów karboksylowych
  • bada odczyn wodnego roztworu kwasu etanowego (octowego)
  • zapisuje równania reakcji spalania i reakcji dysocjacji jonowej kwasów metanowego i etanowego
  • zapisuje równania reakcji kwasów metanowego i etanowego z metalami, tlenkami metali i wodorotlenkami
  • podaje nazwy soli pochodzących od kwasów metanowego i etanowego
  • podaje nazwy długołańcuchowych kwasów monokarboksylowych (przykłady)
  • zapisuje wzory sumaryczne kwasów: palmitynowego, stearynowego i oleinowego
  • wyjaśnia, jak można doświadczalnie udowodnić, że dany kwas karboksylowy jest kwasem nienasyconym
  • podaje przykłady estrów
  • wyjaśnia, na czym polega reakcja estryfikacji
  • tworzy nazwy estrów pochodzących od podanych nazw kwasów i alkoholi (proste przykłady)
  • opisuje sposób otrzymywania wskazanego estru (np. octanu etylu)
  • zapisuje równania reakcji otrzymywania estru (proste przykłady, np. octanu metylu)
  • wymienia właściwości fizyczne octanu etylu
  • opisuje negatywne skutki działania etanolu na organizm
  • bada właściwości fizyczne omawianych związków
  • zapisuje obserwacje z wykonywanych doświadczeń chemicznych

Uczeń:

  • wyjaśnia, dlaczego alkohol etylowy ma odczyn obojętny
  • wyjaśnia, w jaki sposób tworzy się nazwę systematyczną glicerolu
  • zapisuje równania reakcji spalania alkoholi
  • podaje nazwy zwyczajowe i systematyczne alkoholi i kwasów karboksylowych
  • wyjaśnia, dlaczego niektóre wyższe kwasy karboksylowe nazywa się kwasami tłuszczowymi
  • porównuje właściwości kwasów organicznych i nieorganicznych
  • bada i opisuje wybrane właściwości fizyczne i chemiczne kwasu etanowego (octowego)
  • porównuje właściwości kwasów karboksylowych
  • opisuje proces fermentacji octowej
  • dzieli kwasy karboksylowe
  • zapisuje równania reakcji chemicznych kwasów karboksylowych
  • podaje nazwy soli kwasów organicznych
  • określa miejsce występowania wiązania podwójnego w cząsteczce kwasu oleinowego
  • podaje nazwy i rysuje wzory półstrukturalne (grupowe) długołańcuchowych kwasów monokarboksylowych (kwasów tłuszczowych) nasyconych (palmitynowego, stearynowego) i nienasyconego (oleinowego)
  • projektuje doświadczenie chemiczne umożliwiające odróżnienie kwasu oleinowego od kwasów palmitynowego lub stearynowego
  • zapisuje równania reakcji chemicznych prostych kwasów karboksylowych z alkoholami monohydroksylowymi
  • zapisuje równania reakcji otrzymywania podanych estrów
  • tworzy wzory estrów na podstawie nazw kwasów i alkoholi
  • tworzy nazwy systematyczne i zwyczajowe estrów na podstawie nazw odpowiednich kwasów karboksylowych i alkoholi
  • zapisuje wzór poznanego aminokwasu
  • opisuje budowę oraz wybrane właściwości fizyczne i chemiczne aminokwasów na przykładzie kwasu aminooctowego (glicyny)
  • opisuje właściwości omawianych związków chemicznych
  • wymienia zastosowania: metanolu, etanolu, glicerolu, kwasu metanowego, kwasu octowego
  • bada niektóre właściwości fizyczne i chemiczne omawianych związków
  • opisuje przeprowadzone doświadczenia chemiczne

Uczeń:

  • proponuje doświadczenie chemiczne do podanego tematu z działu Pochodne węglowodorów
  • opisuje doświadczenia chemiczne (schemat, obserwacje, wniosek)
  • przeprowadza doświadczenia chemiczne do działu Pochodne węglowodorów
  • zapisuje wzory podanych alkoholi i kwasów karboksylowych
  • zapisuje równania reakcji chemicznych alkoholi, kwasów karboksylowych o wyższym stopniu trudności (np. więcej niż pięć atomów węgla w cząsteczce)
  • wyjaśnia zależność między długością łańcucha węglowego a stanem skupienia i reaktywnością alkoholi oraz kwasów karboksylowych
  • zapisuje równania reakcji otrzymywania estru o podanej nazwie lub podanym wzorze
  • planuje i przeprowadza doświadczenie pozwalające otrzymać ester o podanej nazwie
  • opisuje właściwości estrów w aspekcie ich zastosowań
  • przewiduje produkty reakcji chemicznej
  • identyfikuje poznane substancje
  • omawia szczegółowo przebieg reakcji estryfikacji
  • omawia różnicę między reakcją estryfikacji a reakcją zobojętniania
  • zapisuje równania reakcji chemicznych w formach: cząsteczkowej, jonowej i skróconej jonowej
  • analizuje konsekwencje istnienia dwóch grup funkcyjnych w cząsteczce aminokwasu
  • zapisuje równanie kondensacji dwóch cząsteczek glicyny
  • opisuje mechanizm powstawania wiązania peptydowego
  • rozwiązuje zadania dotyczące pochodnych węglowodorów (o dużym stopniu trudności)

Uczeń:

  • opisuje właściwości i zastosowania wybranych alkoholi
  • opisuje właściwości i zastosowania wybranych kwasów karboksylowych
  • zapisuje równania reakcji chemicznych zachodzących w twardej wodzie po dodaniu mydła sodowego
  • wymienia zastosowania aminokwasów

 

 

 

XI                                            Substancje o znaczeniu biologicznym

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczeń:

  • wymienia główne pierwiastki chemiczne wchodzące w skład organizmu
  • wymienia podstawowe składniki żywności i miejsca ich występowania
  • wymienia pierwiastki chemiczne, których atomy wchodzą w skład cząsteczek: tłuszczów, cukrów (węglowodanów) i białek
  • dzieli tłuszcze ze względu na: pochodzenie i stan skupienia
  • zalicza tłuszcze do estrów
  • wymienia rodzaje białek
  • dzieli cukry (sacharydy) na cukry proste i cukry złożone
  • definiuje białka jako związki chemiczne powstające z aminokwasów
  • wymienia przykłady: tłuszczów, sacharydów i białek
  • wyjaśnia, co to są węglowodany
  • wymienia przykłady występowania celulozy i skrobi w przyrodzie
  • podaje wzory sumaryczne: glukozy i fruktozy, sacharozy, skrobi i celulozy
  • wymienia zastosowania poznanych cukrów
  • wymienia najważniejsze właściwości omawianych związków chemicznych
  • definiuje pojęcia: denaturacja, koagulacja, żel, zol
  • wymienia czynniki powodujące denaturację białek
  • podaje reakcje charakterystyczne białek i skrobi
  • opisuje znaczenie: wody, tłuszczów, białek, sacharydów, witamin i mikroelementów dla organizmu
  • wyjaśnia, co to są związki wielkocząsteczkowe; wymienia ich przykłady
  • wymienia funkcje podstawowych składników odżywczych

Uczeń:

  • wyjaśnia rolę składników odżywczych w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu
  • opisuje budowę cząsteczki tłuszczu jako estru glicerolu i kwasów tłuszczowych
  • opisuje wybrane właściwości fizyczne tłuszczów
  • opisuje wpływ oleju roślinnego na wodę bromową
  • wyjaśnia, jak można doświadczalnie odróżnić tłuszcze nienasycone od tłuszczów nasyconych
  • opisuje właściwości białek
  • wymienia czynniki powodujące koagulację białek
  • opisuje właściwości fizyczne: glukozy, fruktozy, sacharozy, skrobi i celulozy
  • bada właściwości fizyczne wybranych związków chemicznych (glukozy, fruktozy, sacharozy, skrobi i celulozy)
  • zapisuje równanie reakcji sacharozy z wodą za pomocą wzorów sumarycznych
  • opisuje przebieg reakcji chemicznej skrobi z wodą
  • wykrywa obecność skrobi i białka w produktach spożywczych

Uczeń:

  • podaje wzór ogólny tłuszczów
  • omawia różnice w budowie tłuszczów stałych i tłuszczów ciekłych
  • wyjaśnia, dlaczego olej roślinny odbarwia wodę bromową
  • definiuje białka jako związki chemiczne powstające w wyniku kondensacji aminokwasów
  • definiuje pojęcia: peptydy, peptyzacja, wysalanie białek
  • opisuje różnice w przebiegu denaturacji i koagulacji białek
  • wyjaśnia, co to znaczy, że sacharoza jest disacharydem
  • wymienia różnice we właściwościach fizycznych skrobi i celulozy
  • zapisuje poznane równania reakcji sacharydów z wodą
  • definiuje pojęcie wiązanie peptydowe
  • projektuje i przeprowadza doświadczenie chemiczne umożliwiające odróżnienie tłuszczu nienasyconego od tłuszczu nasyconego
  • projektuje doświadczenia chemiczne umożliwiające wykrycie białka za pomocą stężonego roztworu kwasu azotowego(V)
  • planuje doświadczenia chemiczne umożliwiające badanie właściwości omawianych związków chemicznych
  • opisuje przeprowadzone doświadczenia chemiczne
  • opisuje znaczenie i zastosowania skrobi, celulozy i innych poznanych związków chemicznych

Uczeń:                         

  • podaje wzór tristearynianu glicerolu
  • projektuje i przeprowadza doświadczenia chemiczne umożliwiające wykrycie białka
  • wyjaśnia, na czym polega wysalanie białek
  • wyjaśnia, dlaczego skrobia i celuloza są polisacharydami
  • wyjaśnia, co to są dekstryny
  • omawia przebieg reakcji chemicznej skrobi z wodą
  • planuje i przeprowadza doświadczenie chemiczne weryfikujące postawioną hipotezę
  • identyfikuje poznane substancje

Uczeń:

  • bada skład pierwiastkowy białek
  • udowadnia doświadczalnie, że glukoza ma właściwości redukujące
  • przeprowadza próbę Trommera i próbę Tollensa
  • wyjaśnia, na czym polega próba akroleinowa
  • projektuje doświadczenie umożliwiające odróżnienie tłuszczu od substancji tłustej
  • opisuje proces utwardzania tłuszczów
  • opisuje hydrolizę tłuszczów, zapisuje równanie dla podanego tłuszczu
  • wyjaśnia, na czym polega efekt Tyndalla

 

Wiadomości

Kontakt

  • Szkoła Podstawowa Nr 9 w Gliwicach
    ul. Sobieskiego 14
    44-100 Gliwice
  • 32 239 13 62

Galeria zdjęć