język polski język angielski język niemiecki język hiszpański historia biologia geografia matematyka fizyka chemia informatyka religia wychowanie fizyczne język angielski klasa dwujęzyczna muzyka plastyka

klasa 7

chemia

Przedmiotowy system oceniania na lekcjach chemii

3. 1. Ocenianiu podlegać będą:

4. a) wypowiedzi ustne pod kątem rzeczowości, języka przedmiotu, umiejętności formułowania wypowiedzi, wyciągania wniosków. Przy odpowiedzi ustnej obowiązuje znajomość materiału
z trzech ostatnich lekcji, w przypadku lekcji powtórzeniowych z całego działu..

5. b) sprawdziany pisemne lub testy sprawdzające, trwające całą godzinę lekcyjną, przeprowadzane po zakończeniu danego działu, zapowiedziane i odnotowane w dzienniku co najmniej na tydzień przed realizacją. Sprawdziany mogą zawierać zadania dodatkowe na ocenę celującą.

6. c) kartkówki obejmujące materiał 3 ostatnich lekcji bez zapowiadania, trwające nie dłużej niż 15 minut; kartkówki mogą obejmować określoną partię materiału i wówczas będą zapowiedziane.

7. d) prace domowe

8. e) aktywność na lekcji

9. f) prace dodatkowe, np. zeszyt, prezentacje, plansze, rysunki, modele, krzyżówki, itp.
Przyłapanie ucznia na niesamodzielnej pracy podczas tzw. kartkówki, na sprawdzianie wiąże się z otrzymaniem oceny niedostatecznej oraz zakończeniem pracy. Otrzymaną ocenę niedostateczną uczeń będzie mógł poprawić tylko i wyłącznie w terminie ustalonym przez nauczyciela, ale nie wcześniej niż dwa tygodnie przed wystawianiem oceny semestralnej/końcoworocznej (pod warunkiem, że poprawa tej oceny wpłynie na ocenę końcową). Jeśli uczeń będzie miał kilka ocen niedostatecznych otrzymanych za nieuczciwą pracę, nie będzie miał możliwości ich poprawy. Przez niesamodzielną pracę należy rozumieć: odwracanie się, rozmawianie, odpisywanie, przepisywanie, korzystanie z telefonu komórkowego itp.

10. 2. Sprawdziany i zapowiedziane kartkówki są obowiązkowe. Jeśli uczeń jest nieobecny na lekcji podczas której odbywa się praca pisemna jest zobowiązany napisać tę pracę w terminie ustalonym z nauczycielem. Jeśli nie stawi się w tym terminie, będzie pisał zaległą pracę pisemną na najbliższej lekcji chemii, na której będzie obecny.

11. 3. Każdą pracę pisemną zapowiedzianą można poprawiać w terminie 2 tygodni od uzyskania niesatysfakcjonującej oceny, przy czym do poprawy można przystąpić tylko jeden raz.

12. 4. Aby uzyskać semestralną/końcoworoczną ocenę wyższą niż ocena dopuszczająca uczeń musi mieć zaliczone wszystkie zapowiedziane prace pisemne

13. 5. Kartkówek niezapowiedzianych nie poprawia się.

14. 6. Uczeń ma prawo do zgłoszenia nieprzygotowania do lekcji dwa razy w semestrze. Uprawnienie to nie przenosi się między semestrami.

15. 7. Ocenę celującą z przedmiotu otrzymuje uczeń , który rozwiązuje zadania złożone, problemowe, o podwyższonym stopniu trudności lub jest laureatem konkursów międzyszkolnych ( I, II, III miejsce ) lub rejonowych, wojewódzkich i ponad wojewódzkich (I, II, III miejsce lub wyróżnienie)

16. 7. Uczeń jest zapoznawany na pierwszej lekcji chemii w roku szkolnym z przedmiotowym systemem oceniania. Otrzymuje dokument ten i wkleja do zeszytu przedmiotowego.

17. 8. Rodzice uczniów zaznajamiani są z przedmiotowym systemem oceniania i z wymaganiami edukacyjnymi z chemii poprzez dziennik elektroniczny we wrześniu.

18. 9. Na ocenę semestralną/końcoworoczną uczeń pracuje systematycznie. Uczeń ma możliwość podwyższenia oceny końcowej poprawiając prace pisemne z danego semestru w takim zakresie, żeby przekroczyć próg uzyskania oceny wyższej. Jeśli jest to niemożliwe, wówczas uczeń może przystąpić do ustnego i pisemnego zaliczenia wiadomości i umiejętności objętych materiałem nauczania chemii w danym semestrze/roku szkolnym.

19.  

20. Ogólne wymagania programowe:

1)           - ocenę celująca otrzymuje uczeń, który:

            wiedza:

-        w wysokim stopniu opanował wiedzę określoną programem nauczania,

-        dodatkowa wiedza pochodzi z różnych źródeł i jest owocem samodzielnych poszukiwań
i przemyśleń,

-        łączy wiedzę z różnych źródeł,

            umiejętności:

-        w wysokim stopniu opanował umiejętności określone programem nauczania,

-        uczeń potrafi korzystać ze źródeł informacji i potrafi samodzielnie zdobywać wiadomości,

-        systematycznie wzbogaca swoją wiedzę korzystając z różnych źródeł informacji (odpowiednio do wieku),

-        samodzielnie rozwiązuje konkretne problemy zarówno w czasie lekcji jak i w pracy pozalekcyjnej,

-        bierze aktywny udział w konkursach, w których wymagana jest wiedza przedmiotowa
oraz odnosi w nich sukcesy na szczeblu miejskim i wojewódzkim,

-        jest autorem pracy wykonanej dowolną techniką o dużych wartościach poznawczych
i dydaktycznych,

-        wyraża samodzielny, krytyczny (stosownie do wieku) stosunek do określonych zagadnień
– potrafi udowadniać swoje zdanie, używając odpowiedniej argumentacji będącej skutkiem nabytej samodzielnie wiedzy,

-        na lekcjach jest bardzo samodzielny;

1) - ocenę bardzo dobrą otrzymuje uczeń, który:

wiedza:

-     w stopniu wyczerpującym opanował materiał programowy, wykorzystuje różne źródła wiedzy,

-     posiada wiedzę pozwalającą na samodzielne jej wykorzystanie w różnych sytuacjach,

-     łączy wiedzę z pokrewnych przedmiotów,

umiejętności:

-     sprawnie korzysta ze wszystkich dostępnych i wskazanych przez nauczyciela źródeł informacji,

-     potrafi korzystając ze wskazówek nauczyciela dotrzeć do innych źródeł wiadomości,

-     samodzielnie rozwiązuje problemy i zadania postawione przez nauczyciela, posługując się nabytymi umiejętnościami,

-     rozwiązuje zadania dodatkowe,

-     potrafi poprawnie rozumować w kategoriach przyczynowo - skutkowych, wykorzystując wiedzę przewidzianą programem nie tylko z jednego przedmiotu,

-     jest aktywny na lekcji;

1) - ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który:

wiedza:

-     w zakresie wiedzy ma niewielkie braki, (operuje pojęciami i faktami) stosuje język przedmiotu’

umiejętności:

-     potrafi korzystać z poznanych w czasie lekcji źródeł informacji,

-     inspirowany przez nauczyciela potrafi samodzielnie rozwiązywać zadania tematyczne
i praktyczne o pewnym stopniu trudności,

-     rozwiązuje niektóre zadania dodatkowe,

-     poprawnie rozumuje w kategoriach przyczynowo- skutkowych,

-     potrafi wykorzystać wiedzę w sytuacjach typowych,

-     wykazuje się aktywnością na lekcjach;

1) - ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który:

wiedza:

- wiedza ucznia jest wyrywkowa i fragmentaryczna,

-      opanował podstawowe treści programowe w zakresie umożliwiającym postępy w dalszym uczeniu się przedmiotu’

umiejętności:

- potrafi pod kierunkiem nauczyciela skorzystać z podstawowych źródeł informacji,

- potrafi samodzielnie wykonać proste zadania,

- wyrywkowo stosuje wiedzę w sytuacjach typowych,

- jego aktywność na lekcjach jest sporadyczna;

1) - ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który:

wiedza:

-     uczeń ma duże braki w wiedzy, które jednak nie przekreślają możliwości uzyskania
przez ucznia podstawowej wiedzy z przedmiotu;

umiejętności:

-     jego postawa na lekcjach jest bierna, ale odpowiednio motywowany jest w stanie z pomocą nauczyciela wykonywać proste zadania wymagające zastosowania podstawowych umiejętności, które umożliwiają edukację na następnym etapie;

1) - ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który:

wiedza:

-     w zakresie podstawowej wiedzy ma duże braki, które uniemożliwiają dalszą kontynuację nauki chemii’

umiejętności:

-     nie rozumie prostych poleceń, wymagających zastosowania podstawowych umiejętności,

-     nawet z pomocą nauczyciela nie potrafi odtworzyć fragmentarycznej wiedzy,

-     nie podejmuje prób rozwiązywania zadań, nawet z pomocą nauczyciela,

-     wykazuje się brakiem systematyczności i chęci do nauki,

-     braki uniemożliwiają edukację na następnym etapie nauczania.

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny – klasa VII dwujęzyczna   CHEMIA

Przygotowano na podstawie treści zawartych w podstawie programowej, programie nauczania oraz podręczniku dla klasy siódmej szkoły podstawowej Chemia Nowej Ery.

Wymagania na ocenę niższą obowiązują przy ocenie wyższej, tzn. przy wymaganiach na ocenę dobrą obowiązują wymagania również na ocenę dostateczną i dopuszczającą, itp.

Wymagania edukacyjne uwzględniające dwujęzyczność będą podawane po każdym dziale programowym i będą uwzględniały poziom językowy i możliwości uczniów.

 

 

I           Substancje i ich przemiany

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczeń:

– zalicza chemię do nauk przyrodniczych

stosuje zasady bezpieczeństwa obowiązujące w pracowni chemicznej

nazywa wybrane elementy szkła i sprzętu laboratoryjnego oraz określa ich przeznaczenie

– zna sposoby opisywania doświadczeń chemicznych

opisuje właściwości substancji będących głównymi składnikami produktów stosowanych na co dzień

– definiuje pojęcie gęstość

– podaje wzór na gęstość

przeprowadza proste obliczenia z wykorzystaniem pojęć masa, gęstość, objętość

– wymienia jednostki gęstości

– odróżnia właściwości fizyczne od chemicznych

definiuje pojęcie mieszanina substancji

opisuje cechy mieszanin jednorodnych i niejednorodnych

podaje przykłady mieszanin

opisuje proste metody rozdzielania mieszanin na składniki

definiuje pojęcia zjawisko fizyczne i reakcja chemiczna

podaje przykłady zjawisk fizycznych i reakcji chemicznych zachodzących  w otoczeniu człowieka

definiuje pojęcia pierwiastek chemiczny i związek chemiczny

dzieli substancje chemiczne na proste i złożone oraz na pierwiastki i związki chemiczne

podaje przykłady związków chemicznych

dzieli pierwiastki chemiczne na metale i niemetale

podaje przykłady pierwiastków chemicznych (metali i niemetali)

odróżnia metale i niemetale na podstawie ich właściwości

opisuje, na czym polegają rdzewienie
  i korozja

– wymienia niektóre czynniki powodujące korozję

posługuje się symbolami chemicznymi pierwiastków (H, O, N, Cl, S, C, P, Si, Na, K, Ca, Mg, Fe, Zn, Cu, Al, Pb, Sn, Ag, Hg)

Uczeń:

– omawia, czym zajmuje się chemia

wyjaśnia, dlaczego chemia jest nauką przydatną ludziom

– wyjaśnia, czym są obserwacje, a czym wnioski z doświadczenia

– przelicza jednostki (masy, objętości, gęstości)

wyjaśnia, czym ciało fizyczne różni się od substancji

– opisuje właściwości substancji

– wymienia i wyjaśnia podstawowe sposoby rozdzielania mieszanin na składniki

sporządza mieszaninę

dobiera metodę rozdzielania mieszaniny na składniki

opisuje i porównuje zjawisko fizyczne  i reakcję chemiczną

projektuje doświadczenia ilustrujące zjawisko fizyczne i reakcję chemiczną

– definiuje pojęcie stopy metali

– podaje przykłady zjawisk fizycznych i reakcji chemicznych zachodzących w otoczeniu człowieka

wyjaśnia potrzebę wprowadzenia symboli

chemicznych

rozpoznaje pierwiastki i związki chemiczne

wyjaśnia różnicę między pierwiastkiem, związkiem chemicznym i mieszaniną

proponuje sposoby zabezpieczenia przed rdzewieniem przedmiotów wykonanych  z żelaza

Uczeń:

podaje zastosowania wybranego szkła i sprzętu laboratoryjnego

identyfikuje substancje na podstawie podanych właściwość

przeprowadza obliczenia z wykorzystaniem pojęć: masa, gęstość, objętość

– przelicza jednostki

podaje sposób rozdzielenia wskazanej mieszaniny na składniki

wskazuje różnice między właściwościami fizycznymi składników mieszaniny, które umożliwiają jej rozdzielenie

projektuje doświadczenia ilustrujące reakcję chemiczną i formułuje wnioski

– wskazuje w podanych przykładach

reakcję chemiczną i zjawisko fizyczne

wskazuje wśród różnych substancji mieszaninę i związek chemiczny

– wyjaśnia różnicę między mieszaniną

a związkiem chemicznym

– odszukuje w układzie okresowym pierwiastków podane pierwiastki chemiczne

opisuje doświadczenia wykonywane na lekcji

przeprowadza wybrane doświadczenia

 

Uczeń:

– omawia podział chemii na organiczną
i nieorganiczną

– definiuje pojęcie patyna

projektuje doświadczenie o podanym tytule (rysuje schemat, zapisuje obserwacje i formułuje wnioski)

przeprowadza doświadczenia z działu

Substancje i ich przemiany

– projektuje i przewiduje wyniki doświadczeń na podstawie posiadanej wiedzy

 

Uczeń:

– opisuje zasadę rozdziału mieszanin metodą chromatografii

– opisuje sposób rozdzielania na składniki bardziej złożonych mieszanin

– wykonuje obliczenia – zadania dotyczące mieszanin

 

 

II          Składniki powietrza i rodzaje przemian, jakim ulegają

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczeń:

opisuje skład i właściwości powietrza

określa, co to są stałe i zmienne składniki powietrza

opisuje właściwości fizyczne i chemiczne tlenu, tlenku węgla(IV), wodoru, azotu oraz właściwości fizyczne gazów szlachetnych

podaje, że woda jest związkiem

chemicznym wodoru i tlenu

tłumaczy, na czym polega zmiana stanu skupienia na przykładzie wody

– definiuje pojęcie wodorki

– omawia obieg tlenu i tlenku węgla(IV) w przyrodzie

określa znaczenie powietrza, wody, tlenu, tlenku węgla(IV)

– podaje, jak można wykryć tlenek węgla(IV)

określa, jak zachowują się substancje

higroskopijne

opisuje, na czym polegają reakcje syntezy, analizy, wymiany

omawia, na czym polega spalanie

definiuje pojęcia substrat i produkt reakcji chemicznej

wskazuje substraty i produkty reakcji chemicznej

określa typy reakcji chemicznych

określa, co to są tlenki i zna ich podział

wymienia podstawowe źródła, rodzaje i skutki zanieczyszczeń powietrza

– wskazuje różnicę między reakcjami egzo- i endoenergetyczną

– podaje przykłady reakcji egzo-

i endoenergetycznych

wymienia niektóre efekty towarzyszące

reakcjom chemicznym

Uczeń:

projektuje i przeprowadza doświadczenie potwierdzające, że powietrze jest mieszaniną jednorodną gazów

wymienia stałe i zmienne składniki powietrza

oblicza przybliżoną objętość tlenu i azotu,  np. w sali lekcyjnej

opisuje, jak można otrzymać tlen

opisuje właściwości fizyczne i chemiczne  gazów szlachetnych, azotu

– podaje przykłady wodorków niemetali

– wyjaśnia, na czym polega proces fotosyntezy

wymienia niektóre zastosowania azotu, gazów szlachetnych, tlenku węgla(IV), tlenu, wodoru

podaje sposób otrzymywania tlenku węgla(IV) (na przykładzie reakcji węgla z tlenem)

definiuje pojęcie reakcja charakterystyczna

planuje doświadczenie umożliwiające wykrycie obecności tlenku węgla(IV) w powietrzu wydychanym z płuc

– wyjaśnia, co to jest efekt cieplarniany

opisuje rolę wody i pary wodnej w przyrodzie

wymienia właściwości wody

wyjaśnia pojęcie higroskopijność

zapisuje słownie przebieg reakcji chemicznej

wskazuje w zapisie słownym przebiegu reakcji chemicznej substraty i produkty, pierwiastki i związki chemiczne

opisuje, na czym polega powstawanie dziury ozonowej i kwaśnych opadów

– podaje sposób otrzymywania wodoru (w reakcji kwasu chlorowodorowego z metalem)

opisuje sposób identyfikowania gazów: wodoru, tlenu, tlenku węgla(IV)

-  wymienia źródła, rodzaje i skutki zanieczyszczeń powietrza

-  wymienia niektóre sposoby postępowania pozwalające chronić powietrze przed zanieczyszczeniami

definiuje pojęcia reakcje egzo- i endoenergetyczne

Uczeń:

określa, które składniki powietrza są stałe,

a które zmienne

wykonuje obliczenia dotyczące zawartości procentowej substancji występujących w powietrzu

– wykrywa obecność tlenku węgla(IV)

– opisuje właściwości tlenku węgla(II)

wyjaśnia rolę procesu fotosyntezy w naszym życiu

– podaje przykłady substancji szkodliwych dla środowiska

wyjaśnia, skąd się biorą kwaśne opady

określa zagrożenia wynikające z efektu

cieplarnianego, dziury ozonowej, kwaśnych opadów

proponuje sposoby zapobiegania powiększaniu się dziury ozonowej

i ograniczenia powstawania kwaśnych opadów

projektuje doświadczenia, w których otrzyma tlen, tlenek węgla(IV), wodór

– projektuje doświadczenia, w których zbada właściwości tlenu, tlenku węgla(IV), wodoru

zapisuje słownie przebieg różnych rodzajów reakcji chemicznych

podaje przykłady różnych typów reakcji chemicznych

wykazuje obecność pary wodnej

w powietrzu

omawia sposoby otrzymywania wodoru

podaje przykłady reakcji egzo-

i endoenergetycznych

– zalicza przeprowadzone na lekcjach reakcje do egzo- lub endoenergetycznych

Uczeń:

otrzymuje tlenek węgla(IV) w reakcji węglanu wapnia z kwasem chlorowodorowym

– wymienia różne sposoby otrzymywania tlenu, tlenku węgla(IV), wodoru

– projektuje doświadczenia dotyczące powietrza i jego składników

uzasadnia, na podstawie reakcji magnezu z tlenkiem węgla(IV), że tlenek węgla(IV) jest związkiem chemicznym węgla i tlenu

uzasadnia, na podstawie reakcji magnezu  z parą wodną, że woda jest związkiem chemicznym tlenu i wodoru

planuje sposoby postępowania umożliwiające ochronę powietrza przed zanieczyszczeniami

identyfikuje substancje na podstawie schematów reakcji chemicznych

wykazuje zależność między rozwojem cywilizacji a występowaniem zagrożeń, np. podaje przykłady dziedzin życia, których rozwój powoduje negatywne skutki dla środowiska przyrodniczego

Uczeń:

– opisuje destylację skroplonego powietrza

 

 

 

III         Atomy i cząsteczki

 

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczeń:

– definiuje pojęcie materia

– definiuje pojęcie dyfuzji

– opisuje ziarnistą budowę materii

– opisuje, czym atom różni się od cząsteczki

– definiuje pojęcia: jednostka masy atomowej,

masa atomowa, masa cząsteczkowa

oblicza masę cząsteczkową prostych związków chemicznych

– opisuje i charakteryzuje skład atomu

pierwiastka chemicznego (jądro – protony i neutrony, powłoki elektronowe – elektrony)

– wyjaśni, co to są nukleony

– definiuje pojęcie elektrony walencyjne

– wyjaśnia, co to są liczba atomowa, liczba masowa

ustala liczbę protonów, elektronów, neutronów w atomie danego pierwiastka chemicznego, gdy znane są liczby atomowa i masowa

– podaje, czym jest konfiguracja elektronowa

definiuje pojęcie izotop

– dokonuje podziału izotopów

wymienia najważniejsze dziedziny życia,
w których mają zastosowanie izotopy

– opisuje układ okresowy pierwiastków

chemicznych

– podaje treść prawa okresowości

– podaje, kto jest twórcą układu okresowego

pierwiastków chemicznych

odczytuje z układu okresowego podstawowe informacje o pierwiastkach chemicznych

– określa rodzaj pierwiastków (metal, niemetal) i podobieństwo właściwości pierwiastków w grupie

Uczeń:

planuje doświadczenie potwierdzające

ziarnistość budowy materii

– wyjaśnia zjawisko dyfuzji

– podaje założenia teorii atomistyczno-

-cząsteczkowej budowy materii

– oblicza masy cząsteczkowe

– opisuje pierwiastek chemiczny jako zbiór atomów o danej liczbie atomowej Z

– wymienia rodzaje izotopów

– wyjaśnia różnice w budowie atomów izotopów wodoru

wymienia dziedziny życia, w których stosuje się izotopy

– korzysta z układu okresowego pierwiastków

chemicznych

– wykorzystuje informacje odczytane z układu

okresowego pierwiastków chemicznych

– podaje maksymalną liczbę elektronów na

poszczególnych powłokach (K, L, M)

– zapisuje konfiguracje elektronowe

– rysuje modele atomów pierwiastków chemicznych

– określa, jak zmieniają się niektóre właściwości pierwiastków w grupie i okresie

 

Uczeń:

wyjaśnia różnice między pierwiastkiem

a związkiem chemicznym na podstawie założeń teorii atomistyczno-cząsteczkowej budowy materii

oblicza masy cząsteczkowe związków chemicznych

– definiuje pojęcie masy atomowej jako średniej mas atomów danego pierwiastka, z uwzględnieniem jego składu izotopowego

– wymienia zastosowania różnych izotopów

– korzysta z informacji zawartych w układzie okresowym pierwiastków chemicznych

– oblicza maksymalną liczbę elektronów

w powłokach

zapisuje konfiguracje elektronowe

– rysuje uproszczone modele atomów

– określa zmianę właściwości pierwiastków
w grupie i okresie

 

Uczeń:

wyjaśnia związek między podobieństwami właściwości pierwiastków chemicznych zapisanych w tej samej grupie układu okresowego a budową ich atomów i liczbą elektronów walencyjnych

wyjaśnia, dlaczego masy atomowe podanych pierwiastków chemicznych w układzie okresowym nie są liczbami całkowitymi

 

Uczeń:
oblicza zawartość procentową izotopów w pierwiastku chemicznym

-  opisuje historię odkrycia budowy atomu i powstania układu okresowego pierwiastków

-  definiuje pojęcie promieniotwórczość

-  określa, na czym polegają promieniotwórczość naturalna i sztuczna

-  definiuje pojęcie reakcja łańcuchowa

-  wymienia ważniejsze zagrożenia związane z promieniotwórczością

-  wyjaśnia pojęcie okres półtrwania (okres połowicznego rozpadu)

-  rozwiązuje zadania związane z pojęciami okres półtrwania i średnia masa atomowa

-  charakteryzuje rodzaje promieniowania

-  wyjaśnia, na czym polegają przemiany α, β

 

 

IV        Łączenie się atomów. Równania reakcji chemicznych

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczeń:

– wymienia typy wiązań chemicznych

– podaje definicje: wiązania kowalencyjnego niespolaryzowanego, wiązania kowalencyjnego spolaryzowanego, wiązania jonowego

definiuje pojęcia: jon, kation, anion

definiuje pojęcie elektroujemność

posługuje się symbolami pierwiastków chemicznych

– podaje, co występuje we wzorze elektronowym

– odróżnia wzór sumaryczny od wzoru  strukturalnego

zapisuje wzory sumaryczne i strukturalne cząsteczek

– definiuje pojęcie wartościowość

– podaje wartościowość pierwiastków chemicznych w stanie wolnym

odczytuje z układu okresowego

maksymalną wartościowość pierwiastków chemicznych względem wodoru grup 1., 2. i 13.−17.

wyznacza wartościowość pierwiastków chemicznych na podstawie wzorów sumarycznych

zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny cząsteczki związku dwupierwiastkowego na podstawie wartościowości pierwiastków chemicznych

określa na podstawie wzoru liczbę atomów pierwiastków w związku chemicznym

interpretuje zapisy (odczytuje ilościowo i jakościowo proste zapisy), np.: H2, 2 H, 2 H2 itp.

ustala na podstawie wzoru sumarycznego nazwę prostych dwupierwiastkowych związków chemicznych

ustala na podstawie nazwy wzór sumaryczny prostych

dwupierwiastkowych związków chemicznych

rozróżnia podstawowe rodzaje reakcji

chemicznych

– wskazuje substraty i produkty reakcji chemicznej

podaje treść prawa zachowania masy

podaje treść prawa stałości składu związku chemicznego

przeprowadza proste obliczenia

z wykorzystaniem prawa zachowania

Uczeń:

opisuje rolę elektronów zewnętrznej powłoki w łączeniu się atomów

– odczytuje elektroujemność pierwiastków chemicznych

opisuje sposób powstawania jonów

– określa rodzaj wiązania w prostych

przykładach cząsteczek

− podaje przykłady substancji o wiązaniu

kowalencyjnym i substancji o wiązaniu jonowym

– przedstawia tworzenie się wiązań chemicznych kowalencyjnego i jonowego dla prostych przykładów

– określa wartościowość na podstawie układu okresowego pierwiastków

– zapisuje wzory związków chemicznych na podstawie podanej wartościowości lub nazwy pierwiastków chemicznych

podaje nazwę związku chemicznego

na podstawie wzoru

określa wartościowość pierwiastków

w związku chemicznym

– zapisuje wzory cząsteczek, korzystając

z model i

– wyjaśnia znaczenie współczynnika

stechiometrycznego i indeksu stechiometrycznego

– wyjaśnia pojęcie równania reakcji

chemicznej

– odczytuje proste równania reakcji chemicznych

zapisuje równania reakcji chemicznych

− dobiera współczynniki w równaniach

reakcji chemicznych

 

Uczeń:

– określa typ wiązania chemicznego

w podanym przykładzie

wyjaśnia na podstawie budowy atomów, dlaczego gazy szlachetne są bardzo mało aktywne chemicznie

– wyjaśnia różnice między typami wiązań chemicznych

opisuje powstawanie wiązań kowalencyjnych dla wymaganych przykładów

opisuje mechanizm powstawania wiązania jonowego

– opisuje, jak  wykorzystać elektroujemność do określenia rodzaju wiązania chemicznego w cząsteczce

– wykorzystuje pojęcie wartościowości

odczytuje z układu okresowego

wartościowość pierwiastków

chemicznych grup 1., 2. i 13.−17. (względem wodoru, maksymalną względem tlenu)

– nazywa związki chemiczne na podstawie wzorów sumarycznych i zapisuje wzory na podstawie ich nazw

– zapisuje i odczytuje równania reakcji

chemicznych (o większym stopniu trudności)

– przedstawia modelowy schemat równania reakcji chemicznej

rozwiązuje zadania na podstawie prawa zachowania masy i prawa stałości składu związku chemicznego

dokonuje prostych obliczeń stechiometrycznych

Uczeń:

– wykorzystuje pojęcie elektroujemności do określania rodzaju wiązania w podanych substancjach

  uzasadnia i udowadnia doświadczalnie, że masa substratów jest równa masie produktów

– rozwiązuje trudniejsze zadania dotyczące poznanych praw (zachowania masy, stałości składu związku chemicznego)

– wskazuje podstawowe różnice między wiązaniami kowalencyjnym a jonowym oraz kowalencyjnym niespolaryzowanym a kowalencyjnym spolaryzowanym

– opisuje zależność właściwości związku chemicznego od występującego w nim wiązania chemicznego

porównuje właściwości związków kowalencyjnych i jonowych (stan skupienia, rozpuszczalność w wodzie, temperatury topnienia i wrzenia, przewodnictwo ciepła i elektryczności)

– zapisuje i odczytuje równania reakcji chemicznych o dużym stopniu trudności

– wykonuje obliczenia stechiometryczne

Uczeń:

-  opisuje wiązania koordynacyjne i metaliczne

– wykonuje obliczenia na podstawie równania reakcji chemicznej

– wykonuje obliczenia z wykorzystaniem pojęcia wydajność reakcji

– zna pojęcia: mol, masa molowa i objętość molowa i wykorzystuje je w obliczeniach

-  określa, na czym polegają reakcje utleniania-redukcji

-  definiuje pojęcia: utleniacz i reduktor

-  zaznacza w zapisie słownym przebiegu reakcji chemicznej procesy utleniania i redukcji oraz utleniacz, reduktor

-  podaje przykłady reakcji utleniania-redukcji zachodzących w naszym otoczeniu; uzasadnia swój wybór

 

 

 



V         Woda i roztwory wodne

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczeń:

charakteryzuje rodzaje wód występujących w przyrodzie

– podaje, na czym polega obieg wody w przyrodzie

– podaje przykłady źródeł zanieczyszczenia wód

– wymienia niektóre skutki zanieczyszczeń oraz sposoby walki z nimi

– wymienia stany skupienia wody

– określa, jaką wodę nazywa się wodą destylowaną

– nazywa przemiany stanów skupienia wody

– opisuje właściwości wody

– zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny cząsteczki wody

– definiuje pojęcie dipol

– identyfikuje cząsteczkę wody jako dipol

– wyjaśnia podział substancji na dobrze rozpuszczalne, trudno rozpuszczalne oraz praktycznie nierozpuszczalne w wodzie

− podaje przykłady substancji, które rozpuszczają się i nie rozpuszczają się w wodzie

– wyjaśnia pojęcia: rozpuszczalnik i substancja rozpuszczana

projektuje doświadczenie dotyczące rozpuszczalności różnych substancji w wodzie

– definiuje pojęcie rozpuszczalność

– wymienia czynniki, które wpływają  na rozpuszczalność substancji

– określa, co to jest krzywa rozpuszczalności

odczytuje z wykresu rozpuszczalności  rozpuszczalność danej substancji w podanej  temperaturze

– wymienia czynniki wpływające na szybkość

rozpuszczania się substancji stałej w wodzie

– definiuje pojęcia: roztwór właściwy, koloid

i zawiesina

– podaje przykłady substancji tworzących z wodą roztwór właściwy, zawiesinę, koloid

– definiuje pojęcia: roztwór nasycony, roztwór nienasycony, roztwór stężony, roztwór rozcieńczony

– definiuje pojęcie krystalizacja

– podaje sposoby otrzymywania roztworu nienasyconego z nasyconego i odwrotnie

– definiuje stężenie procentowe roztworu

– podaje wzór opisujący stężenie procentowe roztworu

prowadzi proste obliczenia z wykorzystaniem pojęć: stężenie procentowe, masa substancji, masa rozpuszczalnika, masa roztworu

Uczeń:

opisuje budowę cząsteczki wody

– wyjaśnia, co to jest cząsteczka polarna

– wymienia właściwości wody zmieniające

się pod wpływem zanieczyszczeń

– planuje doświadczenie udowadniające, że woda: z sieci wodociągowej i naturalnie występująca w przyrodzie są mieszaninami

proponuje sposoby racjonalnego gospodarowania wodą

tłumaczy, na czym polegają procesy mieszania i rozpuszczania

– określa, dla jakich substancji woda jest  dobrym rozpuszczalnikiem

– charakteryzuje substancje ze względu na ich

rozpuszczalność w wodzie

planuje doświadczenia wykazujące wpływ różnych czynników na szybkość  rozpuszczania substancji stałych w wodzie

– porównuje rozpuszczalność różnych  substancji w tej samej temperaturze

oblicza ilość substancji, którą można rozpuścić w określonej objętości wody  w podanej temperaturze

– podaje przykłady substancji, które  rozpuszczają się w wodzie, tworząc roztwory właściwe

podaje przykłady substancji, które nie rozpuszczają się w wodzie, tworząc koloidy lub zawiesiny

– wskazuje różnice między roztworem właściwym a zawiesiną

opisuje różnice między roztworami:

rozcieńczonym, stężonym, nasyconym

i nienasyconym

– przekształca wzór na stężenie procentowe  roztworu tak, aby obliczyć masę substancji  rozpuszczonej lub masę roztworu

– oblicza masę substancji rozpuszczonej lub

masę roztworu, znając stężenie procentowe

roztworu

– wyjaśnia, jak sporządzić roztwór o określonym stężeniu procentowym, np. 100 g 20-procentowego roztworu soli kuchennej

Uczeń:

– wyjaśnia, na czym polega tworzenie  wiązania kowalencyjnego spolaryzowanego  w cząsteczce wody

– wyjaśnia budowę polarną cząsteczki wody

– określa właściwości wody wynikające z jej budowy polarnej

przewiduje zdolność różnych substancji do rozpuszczania się w wodzie

– przedstawia za pomocą modeli proces

rozpuszczania w wodzie substancji o budowie polarnej, np. chlorowodoru

– podaje rozmiary cząstek substancji  wprowadzonych do wody i znajdujących się  w roztworze właściwym, koloidzie,  zawiesinie

– wykazuje doświadczalnie wpływ różnych  czynników na szybkość rozpuszczania  substancji stałej w wodzie

– posługuje się wykresem rozpuszczalności

– wykonuje obliczenia z wykorzystaniem  wykresu rozpuszczalności

– oblicza masę wody, znając masę roztworu i jego stężenie procentowe

– prowadzi obliczenia z wykorzystaniem  pojęcia gęstości

podaje sposoby zmniejszenia lub zwiększenia stężenia roztworu

– oblicza stężenie procentowe roztworu  powstałego przez zagęszczenie i rozcieńczenie roztworu

oblicza stężenie procentowe roztworu  nasyconego w danej temperaturze  (z wykorzystaniem wykresu rozpuszczalności)

– wymienia czynności prowadzące  do sporządzenia określonej objętości roztworu  o określonym stężeniu procentowym

– sporządza roztwór o określonym stężeniu  procentowym

 

Uczeń:

– proponuje doświadczenie udowadniające,

że woda jest związkiem wodoru i tlenu

– określa wpływ ciśnienia atmosferycznego na wartość temperatury wrzenia wody

porównuje rozpuszczalność w wodzie związków kowalencyjnych i jonowych

– wykazuje doświadczalnie, czy roztwór jest

nasycony, czy nienasycony

– rozwiązuje z wykorzystaniem gęstości zadania rachunkowe dotyczące stężenia procentowego

– oblicza rozpuszczalność substancji w danej

temperaturze, znając stężenie procentowe jej

roztworu nasyconego w tej temperaturze

– oblicza stężenie roztworu powstałego po zmieszaniu roztworów tej samej substancji o różnych stężeniach

Uczeń:

– rozwiązuje trudniejsze zadania rachunkowe na stężenie procentowe roztworu

 

 

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny – klasa VII    CHEMIA

Przygotowano na podstawie treści zawartych w podstawie programowej, programie nauczania oraz podręczniku dla klasy siódmej szkoły podstawowej Chemia Nowej Ery.

Wymagania na ocenę niższą obowiązują przy ocenie wyższej, tzn. przy wymaganiach na ocenę dobrą obowiązują wymagania również na ocenę dostateczną i dopuszczającą, itp.

 

 

I           Substancje i ich przemiany

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczeń:

– zalicza chemię do nauk przyrodniczych

stosuje zasady bezpieczeństwa obowiązujące w pracowni chemicznej

nazywa wybrane elementy szkła i sprzętu laboratoryjnego oraz określa ich przeznaczenie

– zna sposoby opisywania doświadczeń chemicznych

opisuje właściwości substancji będących głównymi składnikami produktów stosowanych na co dzień

– definiuje pojęcie gęstość

– podaje wzór na gęstość

przeprowadza proste obliczenia z wykorzystaniem pojęć masa, gęstość, objętość

– wymienia jednostki gęstości

– odróżnia właściwości fizyczne od chemicznych

definiuje pojęcie mieszanina substancji

opisuje cechy mieszanin jednorodnych i niejednorodnych

podaje przykłady mieszanin

opisuje proste metody rozdzielania mieszanin na składniki

definiuje pojęcia zjawisko fizyczne i reakcja chemiczna

podaje przykłady zjawisk fizycznych i reakcji chemicznych zachodzących  w otoczeniu człowieka

definiuje pojęcia pierwiastek chemiczny i związek chemiczny

dzieli substancje chemiczne na proste i złożone oraz na pierwiastki i związki chemiczne

podaje przykłady związków chemicznych

dzieli pierwiastki chemiczne na metale i niemetale

podaje przykłady pierwiastków chemicznych (metali i niemetali)

odróżnia metale i niemetale na podstawie ich właściwości

opisuje, na czym polegają rdzewienie
  i korozja

– wymienia niektóre czynniki powodujące korozję

posługuje się symbolami chemicznymi pierwiastków (H, O, N, Cl, S, C, P, Si, Na, K, Ca, Mg, Fe, Zn, Cu, Al, Pb, Sn, Ag, Hg)

Uczeń:

– omawia, czym zajmuje się chemia

wyjaśnia, dlaczego chemia jest nauką przydatną ludziom

– wyjaśnia, czym są obserwacje, a czym wnioski z doświadczenia

– przelicza jednostki (masy, objętości, gęstości)

wyjaśnia, czym ciało fizyczne różni się od substancji

– opisuje właściwości substancji

– wymienia i wyjaśnia podstawowe sposoby rozdzielania mieszanin na składniki

sporządza mieszaninę

dobiera metodę rozdzielania mieszaniny na składniki

opisuje i porównuje zjawisko fizyczne  i reakcję chemiczną

projektuje doświadczenia ilustrujące zjawisko fizyczne i reakcję chemiczną

– definiuje pojęcie stopy metali

– podaje przykłady zjawisk fizycznych i reakcji chemicznych zachodzących w otoczeniu człowieka

wyjaśnia potrzebę wprowadzenia symboli

chemicznych

rozpoznaje pierwiastki i związki chemiczne

wyjaśnia różnicę między pierwiastkiem, związkiem chemicznym i mieszaniną

proponuje sposoby zabezpieczenia przed rdzewieniem przedmiotów wykonanych  z żelaza

Uczeń:

podaje zastosowania wybranego szkła i sprzętu laboratoryjnego

identyfikuje substancje na podstawie podanych właściwość

przeprowadza obliczenia z wykorzystaniem pojęć: masa, gęstość, objętość

– przelicza jednostki

podaje sposób rozdzielenia wskazanej mieszaniny na składniki

wskazuje różnice między właściwościami fizycznymi składników mieszaniny, które umożliwiają jej rozdzielenie

projektuje doświadczenia ilustrujące reakcję chemiczną i formułuje wnioski

– wskazuje w podanych przykładach

reakcję chemiczną i zjawisko fizyczne

wskazuje wśród różnych substancji mieszaninę i związek chemiczny

– wyjaśnia różnicę między mieszaniną

a związkiem chemicznym

– odszukuje w układzie okresowym pierwiastków podane pierwiastki chemiczne

opisuje doświadczenia wykonywane na lekcji

przeprowadza wybrane doświadczenia

 

Uczeń:

– omawia podział chemii na organiczną
i nieorganiczną

– definiuje pojęcie patyna

projektuje doświadczenie o podanym tytule (rysuje schemat, zapisuje obserwacje i formułuje wnioski)

przeprowadza doświadczenia z działu

Substancje i ich przemiany

– projektuje i przewiduje wyniki doświadczeń na podstawie posiadanej wiedzy

 

Uczeń:

– opisuje zasadę rozdziału mieszanin metodą chromatografii

– opisuje sposób rozdzielania na składniki bardziej złożonych mieszanin

– wykonuje obliczenia – zadania dotyczące mieszanin

 

 

II          Składniki powietrza i rodzaje przemian, jakim ulegają

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczeń:

opisuje skład i właściwości powietrza

określa, co to są stałe i zmienne składniki powietrza

opisuje właściwości fizyczne i chemiczne tlenu, tlenku węgla(IV), wodoru, azotu oraz właściwości fizyczne gazów szlachetnych

podaje, że woda jest związkiem

chemicznym wodoru i tlenu

tłumaczy, na czym polega zmiana stanu skupienia na przykładzie wody

– definiuje pojęcie wodorki

– omawia obieg tlenu i tlenku węgla(IV) w przyrodzie

określa znaczenie powietrza, wody, tlenu, tlenku węgla(IV)

– podaje, jak można wykryć tlenek węgla(IV)

określa, jak zachowują się substancje

higroskopijne

opisuje, na czym polegają reakcje syntezy, analizy, wymiany

omawia, na czym polega spalanie

definiuje pojęcia substrat i produkt reakcji chemicznej

wskazuje substraty i produkty reakcji chemicznej

określa typy reakcji chemicznych

określa, co to są tlenki i zna ich podział

wymienia podstawowe źródła, rodzaje i skutki zanieczyszczeń powietrza

– wskazuje różnicę między reakcjami egzo- i endoenergetyczną

– podaje przykłady reakcji egzo-

i endoenergetycznych

wymienia niektóre efekty towarzyszące

reakcjom chemicznym

Uczeń:

projektuje i przeprowadza doświadczenie potwierdzające, że powietrze jest mieszaniną jednorodną gazów

wymienia stałe i zmienne składniki powietrza

oblicza przybliżoną objętość tlenu i azotu,  np. w sali lekcyjnej

opisuje, jak można otrzymać tlen

opisuje właściwości fizyczne i chemiczne  gazów szlachetnych, azotu

– podaje przykłady wodorków niemetali

– wyjaśnia, na czym polega proces fotosyntezy

wymienia niektóre zastosowania azotu, gazów szlachetnych, tlenku węgla(IV), tlenu, wodoru

podaje sposób otrzymywania tlenku węgla(IV) (na przykładzie reakcji węgla z tlenem)

definiuje pojęcie reakcja charakterystyczna

planuje doświadczenie umożliwiające wykrycie obecności tlenku węgla(IV) w powietrzu wydychanym z płuc

– wyjaśnia, co to jest efekt cieplarniany

opisuje rolę wody i pary wodnej w przyrodzie

wymienia właściwości wody

wyjaśnia pojęcie higroskopijność

zapisuje słownie przebieg reakcji chemicznej

wskazuje w zapisie słownym przebiegu reakcji chemicznej substraty i produkty, pierwiastki i związki chemiczne

opisuje, na czym polega powstawanie dziury ozonowej i kwaśnych opadów

– podaje sposób otrzymywania wodoru (w reakcji kwasu chlorowodorowego z metalem)

opisuje sposób identyfikowania gazów: wodoru, tlenu, tlenku węgla(IV)

-  wymienia źródła, rodzaje i skutki zanieczyszczeń powietrza

-  wymienia niektóre sposoby postępowania pozwalające chronić powietrze przed zanieczyszczeniami

definiuje pojęcia reakcje egzo- i endoenergetyczne

Uczeń:

określa, które składniki powietrza są stałe,

a które zmienne

wykonuje obliczenia dotyczące zawartości procentowej substancji występujących w powietrzu

– wykrywa obecność tlenku węgla(IV)

– opisuje właściwości tlenku węgla(II)

wyjaśnia rolę procesu fotosyntezy w naszym życiu

– podaje przykłady substancji szkodliwych dla środowiska

wyjaśnia, skąd się biorą kwaśne opady

określa zagrożenia wynikające z efektu

cieplarnianego, dziury ozonowej, kwaśnych opadów

proponuje sposoby zapobiegania powiększaniu się dziury ozonowej

i ograniczenia powstawania kwaśnych opadów

projektuje doświadczenia, w których otrzyma tlen, tlenek węgla(IV), wodór

– projektuje doświadczenia, w których zbada właściwości tlenu, tlenku węgla(IV), wodoru

zapisuje słownie przebieg różnych rodzajów reakcji chemicznych

podaje przykłady różnych typów reakcji chemicznych

wykazuje obecność pary wodnej

w powietrzu

omawia sposoby otrzymywania wodoru

podaje przykłady reakcji egzo-

i endoenergetycznych

– zalicza przeprowadzone na lekcjach reakcje do egzo- lub endoenergetycznych

Uczeń:

otrzymuje tlenek węgla(IV) w reakcji węglanu wapnia z kwasem chlorowodorowym

– wymienia różne sposoby otrzymywania tlenu, tlenku węgla(IV), wodoru

– projektuje doświadczenia dotyczące powietrza i jego składników

uzasadnia, na podstawie reakcji magnezu z tlenkiem węgla(IV), że tlenek węgla(IV) jest związkiem chemicznym węgla i tlenu

uzasadnia, na podstawie reakcji magnezu  z parą wodną, że woda jest związkiem chemicznym tlenu i wodoru

planuje sposoby postępowania umożliwiające ochronę powietrza przed zanieczyszczeniami

identyfikuje substancje na podstawie schematów reakcji chemicznych

wykazuje zależność między rozwojem cywilizacji a występowaniem zagrożeń, np. podaje przykłady dziedzin życia, których rozwój powoduje negatywne skutki dla środowiska przyrodniczego

Uczeń:

– opisuje destylację skroplonego powietrza

 

 

 

III         Atomy i cząsteczki

 

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczeń:

– definiuje pojęcie materia

– definiuje pojęcie dyfuzji

– opisuje ziarnistą budowę materii

– opisuje, czym atom różni się od cząsteczki

– definiuje pojęcia: jednostka masy atomowej,

masa atomowa, masa cząsteczkowa

oblicza masę cząsteczkową prostych związków chemicznych

– opisuje i charakteryzuje skład atomu

pierwiastka chemicznego (jądro – protony i neutrony, powłoki elektronowe – elektrony)

– wyjaśni, co to są nukleony

– definiuje pojęcie elektrony walencyjne

– wyjaśnia, co to są liczba atomowa, liczba masowa

ustala liczbę protonów, elektronów, neutronów w atomie danego pierwiastka chemicznego, gdy znane są liczby atomowa i masowa

– podaje, czym jest konfiguracja elektronowa

definiuje pojęcie izotop

– dokonuje podziału izotopów

wymienia najważniejsze dziedziny życia,
w których mają zastosowanie izotopy

– opisuje układ okresowy pierwiastków

chemicznych

– podaje treść prawa okresowości

– podaje, kto jest twórcą układu okresowego

pierwiastków chemicznych

odczytuje z układu okresowego podstawowe informacje o pierwiastkach chemicznych

– określa rodzaj pierwiastków (metal, niemetal) i podobieństwo właściwości pierwiastków w grupie

Uczeń:

planuje doświadczenie potwierdzające

ziarnistość budowy materii

– wyjaśnia zjawisko dyfuzji

– podaje założenia teorii atomistyczno-

-cząsteczkowej budowy materii

– oblicza masy cząsteczkowe

– opisuje pierwiastek chemiczny jako zbiór atomów o danej liczbie atomowej Z

– wymienia rodzaje izotopów

– wyjaśnia różnice w budowie atomów izotopów wodoru

wymienia dziedziny życia, w których stosuje się izotopy

– korzysta z układu okresowego pierwiastków

chemicznych

– wykorzystuje informacje odczytane z układu

okresowego pierwiastków chemicznych

– podaje maksymalną liczbę elektronów na

poszczególnych powłokach (K, L, M)

– zapisuje konfiguracje elektronowe

– rysuje modele atomów pierwiastków chemicznych

– określa, jak zmieniają się niektóre właściwości pierwiastków w grupie i okresie

 

Uczeń:

wyjaśnia różnice między pierwiastkiem

a związkiem chemicznym na podstawie założeń teorii atomistyczno-cząsteczkowej budowy materii

oblicza masy cząsteczkowe związków chemicznych

– definiuje pojęcie masy atomowej jako średniej mas atomów danego pierwiastka, z uwzględnieniem jego składu izotopowego

– wymienia zastosowania różnych izotopów

– korzysta z informacji zawartych w układzie okresowym pierwiastków chemicznych

– oblicza maksymalną liczbę elektronów

w powłokach

zapisuje konfiguracje elektronowe

– rysuje uproszczone modele atomów

– określa zmianę właściwości pierwiastków
w grupie i okresie

 

Uczeń:

wyjaśnia związek między podobieństwami właściwości pierwiastków chemicznych zapisanych w tej samej grupie układu okresowego a budową ich atomów i liczbą elektronów walencyjnych

wyjaśnia, dlaczego masy atomowe podanych pierwiastków chemicznych w układzie okresowym nie są liczbami całkowitymi

 

Uczeń:
oblicza zawartość procentową izotopów w pierwiastku chemicznym

-  opisuje historię odkrycia budowy atomu i powstania układu okresowego pierwiastków

-  definiuje pojęcie promieniotwórczość

-  określa, na czym polegają promieniotwórczość naturalna i sztuczna

-  definiuje pojęcie reakcja łańcuchowa

-  wymienia ważniejsze zagrożenia związane z promieniotwórczością

-  wyjaśnia pojęcie okres półtrwania (okres połowicznego rozpadu)

-  rozwiązuje zadania związane z pojęciami okres półtrwania i średnia masa atomowa

-  charakteryzuje rodzaje promieniowania

-  wyjaśnia, na czym polegają przemiany α, β

 

 

IV        Łączenie się atomów. Równania reakcji chemicznych

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczeń:

– wymienia typy wiązań chemicznych

– podaje definicje: wiązania kowalencyjnego niespolaryzowanego, wiązania kowalencyjnego spolaryzowanego, wiązania jonowego

definiuje pojęcia: jon, kation, anion

definiuje pojęcie elektroujemność

posługuje się symbolami pierwiastków chemicznych

– podaje, co występuje we wzorze elektronowym

– odróżnia wzór sumaryczny od wzoru  strukturalnego

zapisuje wzory sumaryczne i strukturalne cząsteczek

– definiuje pojęcie wartościowość

– podaje wartościowość pierwiastków chemicznych w stanie wolnym

odczytuje z układu okresowego

maksymalną wartościowość pierwiastków chemicznych względem wodoru grup 1., 2. i 13.−17.

wyznacza wartościowość pierwiastków chemicznych na podstawie wzorów sumarycznych

zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny cząsteczki związku dwupierwiastkowego na podstawie wartościowości pierwiastków chemicznych

określa na podstawie wzoru liczbę atomów pierwiastków w związku chemicznym

interpretuje zapisy (odczytuje ilościowo i jakościowo proste zapisy), np.: H2, 2 H, 2 H2 itp.

ustala na podstawie wzoru sumarycznego nazwę prostych dwupierwiastkowych związków chemicznych

ustala na podstawie nazwy wzór sumaryczny prostych

dwupierwiastkowych związków chemicznych

rozróżnia podstawowe rodzaje reakcji

chemicznych

– wskazuje substraty i produkty reakcji chemicznej

podaje treść prawa zachowania masy

podaje treść prawa stałości składu związku chemicznego

przeprowadza proste obliczenia

z wykorzystaniem prawa zachowania

Uczeń:

opisuje rolę elektronów zewnętrznej powłoki w łączeniu się atomów

– odczytuje elektroujemność pierwiastków chemicznych

opisuje sposób powstawania jonów

– określa rodzaj wiązania w prostych

przykładach cząsteczek

− podaje przykłady substancji o wiązaniu

kowalencyjnym i substancji o wiązaniu jonowym

– przedstawia tworzenie się wiązań chemicznych kowalencyjnego i jonowego dla prostych przykładów

– określa wartościowość na podstawie układu okresowego pierwiastków

– zapisuje wzory związków chemicznych na podstawie podanej wartościowości lub nazwy pierwiastków chemicznych

podaje nazwę związku chemicznego

na podstawie wzoru

określa wartościowość pierwiastków

w związku chemicznym

– zapisuje wzory cząsteczek, korzystając

z model i

– wyjaśnia znaczenie współczynnika

stechiometrycznego i indeksu stechiometrycznego

– wyjaśnia pojęcie równania reakcji

chemicznej

– odczytuje proste równania reakcji chemicznych

zapisuje równania reakcji chemicznych

− dobiera współczynniki w równaniach

reakcji chemicznych

 

Uczeń:

– określa typ wiązania chemicznego

w podanym przykładzie

wyjaśnia na podstawie budowy atomów, dlaczego gazy szlachetne są bardzo mało aktywne chemicznie

– wyjaśnia różnice między typami wiązań chemicznych

opisuje powstawanie wiązań kowalencyjnych dla wymaganych przykładów

opisuje mechanizm powstawania wiązania jonowego

– opisuje, jak  wykorzystać elektroujemność do określenia rodzaju wiązania chemicznego w cząsteczce

– wykorzystuje pojęcie wartościowości

odczytuje z układu okresowego

wartościowość pierwiastków

chemicznych grup 1., 2. i 13.−17. (względem wodoru, maksymalną względem tlenu)

– nazywa związki chemiczne na podstawie wzorów sumarycznych i zapisuje wzory na podstawie ich nazw

– zapisuje i odczytuje równania reakcji

chemicznych (o większym stopniu trudności)

– przedstawia modelowy schemat równania reakcji chemicznej

rozwiązuje zadania na podstawie prawa zachowania masy i prawa stałości składu związku chemicznego

dokonuje prostych obliczeń stechiometrycznych

Uczeń:

– wykorzystuje pojęcie elektroujemności do określania rodzaju wiązania w podanych substancjach

  uzasadnia i udowadnia doświadczalnie, że masa substratów jest równa masie produktów

– rozwiązuje trudniejsze zadania dotyczące poznanych praw (zachowania masy, stałości składu związku chemicznego)

– wskazuje podstawowe różnice między wiązaniami kowalencyjnym a jonowym oraz kowalencyjnym niespolaryzowanym a kowalencyjnym spolaryzowanym

– opisuje zależność właściwości związku chemicznego od występującego w nim wiązania chemicznego

porównuje właściwości związków kowalencyjnych i jonowych (stan skupienia, rozpuszczalność w wodzie, temperatury topnienia i wrzenia, przewodnictwo ciepła i elektryczności)

– zapisuje i odczytuje równania reakcji chemicznych o dużym stopniu trudności

– wykonuje obliczenia stechiometryczne

Uczeń:

-  opisuje wiązania koordynacyjne i metaliczne

– wykonuje obliczenia na podstawie równania reakcji chemicznej

– wykonuje obliczenia z wykorzystaniem pojęcia wydajność reakcji

– zna pojęcia: mol, masa molowa i objętość molowa i wykorzystuje je w obliczeniach

-  określa, na czym polegają reakcje utleniania-redukcji

-  definiuje pojęcia: utleniacz i reduktor

-  zaznacza w zapisie słownym przebiegu reakcji chemicznej procesy utleniania i redukcji oraz utleniacz, reduktor

-  podaje przykłady reakcji utleniania-redukcji zachodzących w naszym otoczeniu; uzasadnia swój wybór

 

 

 



V         Woda i roztwory wodne

 

Ocena dopuszczająca

Ocena dostateczna

Ocena dobra

Ocena bardzo dobra

Ocena celująca

Uczeń:

charakteryzuje rodzaje wód występujących w przyrodzie

– podaje, na czym polega obieg wody w przyrodzie

– podaje przykłady źródeł zanieczyszczenia wód

– wymienia niektóre skutki zanieczyszczeń oraz sposoby walki z nimi

– wymienia stany skupienia wody

– określa, jaką wodę nazywa się wodą destylowaną

– nazywa przemiany stanów skupienia wody

– opisuje właściwości wody

– zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny cząsteczki wody

– definiuje pojęcie dipol

– identyfikuje cząsteczkę wody jako dipol

– wyjaśnia podział substancji na dobrze rozpuszczalne, trudno rozpuszczalne oraz praktycznie nierozpuszczalne w wodzie

− podaje przykłady substancji, które rozpuszczają się i nie rozpuszczają się w wodzie

– wyjaśnia pojęcia: rozpuszczalnik i substancja rozpuszczana

projektuje doświadczenie dotyczące rozpuszczalności różnych substancji w wodzie

– definiuje pojęcie rozpuszczalność

– wymienia czynniki, które wpływają  na rozpuszczalność substancji

– określa, co to jest krzywa rozpuszczalności

odczytuje z wykresu rozpuszczalności  rozpuszczalność danej substancji w podanej  temperaturze

– wymienia czynniki wpływające na szybkość

rozpuszczania się substancji stałej w wodzie

– definiuje pojęcia: roztwór właściwy, koloid

i zawiesina

– podaje przykłady substancji tworzących z wodą roztwór właściwy, zawiesinę, koloid

– definiuje pojęcia: roztwór nasycony, roztwór nienasycony, roztwór stężony, roztwór rozcieńczony

– definiuje pojęcie krystalizacja

– podaje sposoby otrzymywania roztworu nienasyconego z nasyconego i odwrotnie

– definiuje stężenie procentowe roztworu

– podaje wzór opisujący stężenie procentowe roztworu

prowadzi proste obliczenia z wykorzystaniem pojęć: stężenie procentowe, masa substancji, masa rozpuszczalnika, masa roztworu

Uczeń:

opisuje budowę cząsteczki wody

– wyjaśnia, co to jest cząsteczka polarna

– wymienia właściwości wody zmieniające

się pod wpływem zanieczyszczeń

– planuje doświadczenie udowadniające, że woda: z sieci wodociągowej i naturalnie występująca w przyrodzie są mieszaninami

proponuje sposoby racjonalnego gospodarowania wodą

tłumaczy, na czym polegają procesy mieszania i rozpuszczania

– określa, dla jakich substancji woda jest  dobrym rozpuszczalnikiem

– charakteryzuje substancje ze względu na ich

rozpuszczalność w wodzie

planuje doświadczenia wykazujące wpływ różnych czynników na szybkość  rozpuszczania substancji stałych w wodzie

– porównuje rozpuszczalność różnych  substancji w tej samej temperaturze

oblicza ilość substancji, którą można rozpuścić w określonej objętości wody  w podanej temperaturze

– podaje przykłady substancji, które  rozpuszczają się w wodzie, tworząc roztwory właściwe

podaje przykłady substancji, które nie rozpuszczają się w wodzie, tworząc koloidy lub zawiesiny

– wskazuje różnice między roztworem właściwym a zawiesiną

opisuje różnice między roztworami:

rozcieńczonym, stężonym, nasyconym

i nienasyconym

– przekształca wzór na stężenie procentowe  roztworu tak, aby obliczyć masę substancji  rozpuszczonej lub masę roztworu

– oblicza masę substancji rozpuszczonej lub

masę roztworu, znając stężenie procentowe

roztworu

– wyjaśnia, jak sporządzić roztwór o określonym stężeniu procentowym, np. 100 g 20-procentowego roztworu soli kuchennej

Uczeń:

– wyjaśnia, na czym polega tworzenie  wiązania kowalencyjnego spolaryzowanego  w cząsteczce wody

– wyjaśnia budowę polarną cząsteczki wody

– określa właściwości wody wynikające z jej budowy polarnej

przewiduje zdolność różnych substancji do rozpuszczania się w wodzie

– przedstawia za pomocą modeli proces

rozpuszczania w wodzie substancji o budowie polarnej, np. chlorowodoru

– podaje rozmiary cząstek substancji  wprowadzonych do wody i znajdujących się  w roztworze właściwym, koloidzie,  zawiesinie

– wykazuje doświadczalnie wpływ różnych  czynników na szybkość rozpuszczania  substancji stałej w wodzie

– posługuje się wykresem rozpuszczalności

– wykonuje obliczenia z wykorzystaniem  wykresu rozpuszczalności

– oblicza masę wody, znając masę roztworu i jego stężenie procentowe

– prowadzi obliczenia z wykorzystaniem  pojęcia gęstości

podaje sposoby zmniejszenia lub zwiększenia stężenia roztworu

– oblicza stężenie procentowe roztworu  powstałego przez zagęszczenie i rozcieńczenie roztworu

oblicza stężenie procentowe roztworu  nasyconego w danej temperaturze  (z wykorzystaniem wykresu rozpuszczalności)

– wymienia czynności prowadzące  do sporządzenia określonej objętości roztworu  o określonym stężeniu procentowym

– sporządza roztwór o określonym stężeniu  procentowym

 

Uczeń:

– proponuje doświadczenie udowadniające,

że woda jest związkiem wodoru i tlenu

– określa wpływ ciśnienia atmosferycznego na wartość temperatury wrzenia wody

porównuje rozpuszczalność w wodzie związków kowalencyjnych i jonowych

– wykazuje doświadczalnie, czy roztwór jest

nasycony, czy nienasycony

– rozwiązuje z wykorzystaniem gęstości zadania rachunkowe dotyczące stężenia procentowego

– oblicza rozpuszczalność substancji w danej

temperaturze, znając stężenie procentowe jej

roztworu nasyconego w tej temperaturze

– oblicza stężenie roztworu powstałego po zmieszaniu roztworów tej samej substancji o różnych stężeniach

Uczeń:

– rozwiązuje trudniejsze zadania rachunkowe na stężenie procentowe roztworu

 

Wiadomości

Kontakt

  • Szkoła Podstawowa Nr 9 w Gliwicach
    ul. Sobieskiego 14
    44-100 Gliwice
  • 32 239 13 62

Galeria zdjęć