język polski język angielski biologia matematyka informatyka historia muzyka plastyka technika religia wychowanie fizyczne geografia język mniejszości narodowej geografia

klasa 5

biologia

Ogólne wymagania programowe:

 

 ocenę celująca otrzymuje uczeń, który:

            wiedza:

- w wysokim stopniu opanował wiedzę określoną programem nauczania,

-  dodatkowa wiedza pochodzi z różnych źródeł i jest owocem samodzielnych poszukiwań i przemyśleń,

- łączy wiedzę z różnych źródeł,

            umiejętności:

-ocenę celującą z przedmiotu otrzymuje uczeń , który rozwiązuje zadania złożone, problemowe , o podwyższonym stopniu trudności lub jest laureatem konkursów międzyszkolnych ( I, II, III miejsce ) lub rejonowych , wojewódzkich i ponad wojewódzkich (I, II, III miejsce lub wyróżnienie).

  - w wysokim stopniu opanował umiejętności określone programem nauczania,

   -uczeń potrafi korzystać ze źródeł informacji i potrafi samodzielnie zdobywać wiadomości,

  -   systematycznie wzbogaca swoją wiedzę korzystając z różnych źródeł informacji (odpowiednio do wieku)

  - samodzielnie rozwiązuje konkretne problemy zarówno w czasie lekcji jak i w pracy pozalekcyjnej,

  -jest autorem pracy wykonanej dowolną techniką o dużych wartościach poznawczych i dydaktycznych,

-wyraża samodzielny, krytyczny (stosownie do wieku) stosunek do określonych zagadnień

– potrafi udowadniać swoje zdanie, używając odpowiedniej argumentacji będącej skutkiem nabytej samodzielnie wiedzy,

-  na lekcjach jest bardzo samodzielny;

 

ocenę bardzo dobrą otrzymuje uczeń, który:

wiedza:

   -  w stopniu wyczerpującym opanował materiał programowy, wykorzystuje różne źródła wiedzy,

    - posiada wiedzę pozwalającą na samodzielne jej wykorzystanie w różnych sytuacjach,

     -łączy wiedzę z pokrewnych przedmiotów,

Umiejętności:

-     sprawnie korzysta ze wszystkich dostępnych i wskazanych przez nauczyciela źródeł informacji,

-     potrafi korzystając ze wskazówek nauczyciela dotrzeć do innych źródeł wiadomości,

-     samodzielnie rozwiązuje problemy i zadania postawione przez nauczyciela, posługując się nabytymi umiejętnościami,

-     rozwiązuje zadania dodatkowe,

-     potrafi poprawnie rozumować w kategoriach przyczynowo - skutkowych, wykorzystując wiedzę przewidzianą programem nie tylko z jednego przedmiotu,

-     jest aktywny na lekcji;

 

ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który:

wiedza:

   -  w zakresie wiedzy ma niewielkie braki, (operuje pojęciami i faktami) stosuje język przedmiotu

 

umiejętności:

     -potrafi korzystać z poznanych w czasie lekcji źródeł informacji,

     -inspirowany przez nauczyciela potrafi samodzielnie rozwiązywać zadania tematyczne i praktyczne o pewnym stopniu trudności,

     -rozwiązuje niektóre zadania dodatkowe,

    - poprawnie rozumuje w kategoriach przyczynowo- skutkowych,

  -   potrafi wykorzystać wiedzę w sytuacjach typowych,

-     wykazuje się aktywnością na lekcjach

 

 ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który:

wiedza:

- wiedza ucznia jest wyrywkowa i fragmentaryczna,

-      opanował podstawowe treści programowe w zakresie umożliwiającym postępy w dalszym uczeniu się przedmiotu

umiejętności:

- potrafi pod kierunkiem nauczyciela skorzystać z podstawowych źródeł informacji,

- potrafi samodzielnie wykonać proste zadania,

- wyrywkowo stosuje wiedzę w sytuacjach typowych,

- jego aktywność na lekcjach jest sporadyczna;

 

ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który:

wiedza:

- uczeń ma duże braki w wiedzy, które jednak nie przekreślają możliwości uzyskania przez ucznia podstawowej wiedzy z przedmiotu;

umiejętności:

-  jego postawa na lekcjach jest bierna, ale odpowiednio motywowany jest w stanie z pomocą nauczyciela wykonywać proste zadania wymagające zastosowania podstawowych umiejętności, które umożliwiają edukację na następnym etapie;

 

ZASADY OCENIANIA NA LEKCJACH  BIOLOGII

 

1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z Zasadami Wewnętrznego  Oceniania.

2. Ocenie podlegają wszystkie formy aktywności ucznia – sprawdziany, kartkówki, zadania domowe, aktywność, udział w konkursach, prace dodatkowe

3. Każdy uczeń powinien otrzymać w ciągu semestru minimum 3 oceny.

4. Prace klasowe, testy wewnętrzne i zewnętrzne, sprawdziany i kartkówki oraz zadania domowe są obowiązkowe.

5. Prace klasowe i sprawdziany są zapowiadane z wyprzedzeniem zgodnie ze Statutem Szkoły  i podawany  jest zakres sprawdzanych umiejętności i wiedzy. (Nauczyciel ma obowiązek z co najmniej tygodniowym wyprzedzeniem zapowiedzieć sprawdzian). Na sprawdzianach mogą pojawiać się zadania na ocenę celującą.

6. Kartkówki nie muszą być zapowiadane i obejmują wtedy materiał 3 ostatnich lekcji, kartkówki mogą obejmować określoną partię materiału i wówczas będą zapowiedziane.

7. Uczeń nieobecny na kartkówce, sprawdzianie, pracy klasowej jest zobowiązany uzupełnić braki do dwóch tygodni po powrocie do szkoły na  konsultacjach. Jeżeli nie przyjdzie jest to równoznaczne z oceną niedostateczną.

8. Każdą pracę pisemną( z wyjątkiem prac niezapowiedzianych) uczeń może poprawić. Poprawa jest dobrowolna i odbywa się w ciągu 2 tygodni od dnia podania informacji o ocenach. Uczeń poprawia pracę tylko raz na konsultacjach.

 9. Testów dotyczących całego poziomu nauczania wewnętrznych i zewnętrznych nie poprawia się.

10.Uczeń ma prawo w ciągu semestru do dwukrotnego zgłoszenia nieprzygotowania do lekcji (uczeń zgłasza nieprzygotowanie przed rozpoczęciem lekcji, nie zaś w trakcie!). Przez nieprzygotowanie do lekcji rozumiemy: brak zeszytu, brak pracy domowej, nieprzygotowanie do odpowiedzi.

11.Po wykorzystaniu limitu określonego wyżej, uczeń otrzymuje za każde nieprzygotowanie ocenę niedostateczną.

12. Przyłapanie ucznia na niesamodzielnej pracy podczas tzw. kartkówki, na sprawdzianie wiąże się z otrzymaniem oceny niedostatecznej oraz zakończeniem pracy. Otrzymaną ocenę niedostateczną uczeń będzie mógł poprawić tylko i wyłącznie w terminie ustalonym przez nauczyciela, ale nie wcześniej niż dwa tygodnie przed wystawianiem oceny semestralnej/końcoworocznej (pod warunkiem, że poprawa tej oceny wpłynie na ocenę końcową). Jeśli uczeń będzie miał kilka ocen niedostatecznych otrzymanych za nieuczciwą pracę, nie będzie miał możliwości ich poprawy.

 

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy 5 szkoły podstawowej
oparte na Programie nauczania biologii „Puls życia” autorstwa Anny Zdziennickiej

 

Dział

Temat

Poziom wymagań

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

I. Biologia jako nauka

1. Biologia jako nauka

 

Uczeń:

  • wskazuje biologię jako naukę o organizmach
  • wymienia czynności życiowe organizmów
  • podaje przykłady dziedzin biologii

Uczeń:

  • określa przedmiot badań biologii jako nauki
  • opisuje wskazane cechy organizmów
  • wyjaśnia, czym zajmuje się wskazana dziedzina biologii

Uczeń:

  • wykazuje cechy wspólne organizmów
  • opisuje czynności życiowe organizmów

 

Uczeń:

  • charakteryzuje wszystkie czynności życiowe organizmów
  • wymienia hierarchicznie poziomy budowy organizmu roślinnego
    i organizmu zwierzęcego
  • charakteryzuje wybrane dziedziny biologii

Uczeń:

  • wykazuje jedność budowy organizmów
  • porównuje poziomy organizacji organizmów u roślin
    i zwierząt
  • wymienia inne niż podane w podręczniku dziedziny biologii

2. Jak poznawać biologię?

 

  • wskazuje obserwacje

i doświadczenia jako źródła wiedzy biologicznej

  • wymienia źródła wiedzy biologicznej
  • z pomocą nauczyciela przeprowadza doświadczenie metodą naukową

 

  • porównuje obserwację
    z doświadczeniem jako
    źródła wiedzy biologicznej
  • korzysta ze źródeł wiedzy wskazanych przez nauczyciela
  • z niewielką pomocą nauczyciela przeprowadza doświadczenie metodą naukową
  • na podstawie opisu przeprowadza doświadczenie metodą naukową
  • rozróżnia próbę kontrolną i próbę badawczą
  • opisuje źródła wiedzy biologicznej
  • wymienia cechy dobrego badacza
  • wykazuje zalety metody naukowej
  • samodzielnie przeprowadza doświadczenie metodą naukową
  • posługuje się właściwymi źródłami wiedzy biologicznej
    do rozwiązywania wskazanych problemów
  • charakteryzuje cechy dobrego badacza
  • planuje
    i przeprowadza doświadczenie metodą naukową
  • krytycznie analizuje informacje pochodzące z różnych źródeł wiedzy biologicznej
  • analizuje swoją postawę w odniesieniu do cech dobrego badacza

 

3. Obserwacje mikroskopowe

 

  • z pomocą nauczyciela podaje nazwy części mikroskopu optycznego
  • obserwuje pod mikroskopem preparaty przygotowane przez nauczyciela
  • podaje nazwy wskazanych przez nauczyciela części mikroskopu optycznego
  • z pomocą nauczyciela wykonuje proste preparaty mikroskopowe
  • oblicza powiększenie mikroskopu optycznego
  • samodzielnie opisuje budowę mikroskopu optycznego
  • samodzielnie wykonuje preparaty mikroskopowe
  • z niewielką pomocą nauczyciela nastawia ostrość mikroskopu
    i wyszukuje obserwowane elementy

 

  • charakteryzuje funkcje wskazywanych części mikroskopu optycznego w kolejności tworzenia się obrazu obiektu
  • wykonuje preparaty mikroskopowe, nastawia ostrość mikroskopu, rysuje obraz widziany pod mikroskopem optycznym
  • sprawnie posługuje się mikroskopem optycznym, samodzielnie wykonuje preparaty, rysuje dokładny obraz obiektu obserwowanego pod mikroskopem
  • wskazuje zalety mikroskopu elektronowego*

 

Dział

Temat

Poziom wymagań

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

 

II. Budowa i czynności życiowe organizmów

 

 

4. Składniki chemiczne organizmów

 

 

  • wymienia trzy najważniejsze pierwiastki budujące organizm
  • wymienia wodę i sole mineralne jako elementy wchodzące
    w skład organizmu
  • wskazuje białka, cukry, tłuszcze i kwasy nukleinowe jako składniki organizmu

 

  • wymienia sześć najważniejszych pierwiastków budujących organizm
  • wymienia produkty spożywcze, w których występują białka, cukry
    i tłuszcze

 

  • wymienia wszystkie najważniejsze pierwiastki budujące organizm oraz magnez
    i wapń
  • wyjaśnia, że woda i sole mineralne są związkami chemicznymi występującymi                             w organizmie
  • wymienia białka, cukry, tłuszcze i kwasy nukleinowe jako składniki organizmu i omawia role dwóch z nich
  • wyjaśnia role wody i soli mineralnych
    w organizmie
  • wymienia białka, cukry, tłuszcze i kwasy nukleinowe jako składniki organizmu i omawia ich role

 

  • wykazuje, że związki chemiczne są zbudowane z kilku pierwiastków
  • omawia funkcje białek, cukrów, tłuszczów i kwasów nukleinowych w organizmie i wskazuje produkty spożywcze, w których one występują

 

5. Budowa komórki zwierzęcej

 

  • wskazuje komórkę jako podstawową jednostkę życia
  • podaje przykłady organizmów jedno-

i wielokomórkowych

  • obserwuje preparat nabłonka przygotowany przez nauczyciela

 

  • wyjaśnia, dlaczego komórkę nazywamy podstawową jednostką organizmu
  • wymienia organelle komórki zwierzęcej
  • z pomocą nauczyciela wykonuje preparat nabłonka

 

  • opisuje kształty komórek zwierzęcych
  • opisuje budowę komórki zwierzęcej na podstawie ilustracji
  • z niewielką pomocą nauczyciela wykonuje preparat nabłonka

 

  • rozpoznaje na ilustracji elementy budowy komórki zwierzęcej i omawia ich funkcje
  • wykonuje preparat nabłonka
  • rozpoznaje organelle komórki zwierzęcej i rysuje jej obraz mikroskopowy

 

  • z dowolnego materiału tworzy model komórki, zachowując cechy organelli
  • sprawnie posługuje się mikroskopem
  • samodzielnie wykonuje preparat nabłonka i rysuje dokładny obraz widziany pod mikroskopem,

z zaznaczeniem widocznych elementów komórki

6. Komórka roślinna. Inne rodzaje komórek

 

  • na podstawie obserwacji preparatów, ilustracji
    i schematów wnioskuje
    o komórkowej budowie organizmów
  • wymienia elementy budowy komórki roślinnej, zwierzęcej, bakteryjnej
    i grzybowej
  • obserwuje pod mikroskopem preparat moczarki kanadyjskiej przygotowany przez nauczyciela
  • pod opieką nauczyciela rysuje obraz obiektu obserwowanego pod mikroskopem
  • podaje przykłady komórki bezjądrowej i jądrowej
  • wymienia funkcje elementów komórki roślinnej, zwierzęcej, bakteryjnej i grzybowej
  • z pomocą nauczyciela wykonuje preparat moczarki kanadyjskiej
  • obserwuje pod mikroskopem organelle wskazane przez nauczyciela

 

  • wyjaśnia, czym są komórki jądrowe i bezjądrowe oraz podaje ich przykłady
  • samodzielnie wykonuje preparat moczarki kanadyjskiej
  • odróżnia pod mikroskopem elementy budowy komórki
  • wyjaśnia rolę poszczególnych elementów komórki
  • z niewielką pomocą nauczyciela rysuje obraz obiektu obserwowanego pod mikroskopem

 

  • omawia elementy
    i funkcje budowy komórki
  • na podstawie ilustracji analizuje różnice między poszczególnymi typami komórek, wskazuje cechy umożliwiające rozróżnienie komórek
  • samodzielnie wykonuje preparat moczarki kanadyjskiej, rozpoznaje elementy budowy komórki roślinnej i rysuje jej obraz mikroskopowy

 

  • analizuje różnice między poszczególnymi typami komórek
    i wykazuje ich związek
    z pełnionymi funkcjami
  • sprawnie posługuje się mikroskopem, samodzielnie wykonuje preparat nabłonka i rysuje dokładny obraz widziany pod mikroskopem

 

 

Dział

Temat

Poziom wymagań

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

 

II. Budowa i czynności życiowe organizmów

 

 

7. Samożywność

 

  • wyjaśnia, czym jest odżywianie się
  • wyjaśnia, czym jest samożywność
  • podaje przykłady organizmów samożywnych

 

  • wskazuje fotosyntezę jako sposób
    odżywiania się
  • wskazuje substancje biorące udział w fotosyntezie

i wymienia produkty fotosyntezy

  • z pomocą nauczyciela przeprowadza doświadczenie wykazujące wpływ dwutlenku węgla na intensywność przebiegu fotosyntezy

 

  • wymienia czynniki niezbędne do przeprowadzania fotosyntezy
  • wskazuje substraty

i produkty fotosyntezy

  • omawia sposoby wykorzystania przez roślinę produktów fotosyntezy
  • z niewielką pomocą nauczyciela przeprowadza doświadczenie wykazujące wpływ dwutlenku węgla na intensywność fotosyntezy
  • wyjaśnia, na czym polega fotosynteza
  • omawia zależność przebiegu fotosyntezy od obecności wody, dwutlenku węgla
    i światła
  • schematycznie zapisuje i omawia przebieg fotosyntezy
  • na podstawie opisu przeprowadza doświadczenie wykazujące wpływ dwutlenku węgla

na intensywność fotosyntezy

  • analizuje przystosowanie roślin do przeprowadzania fotosyntezy
  • planuje i samodzielnie przeprowadza doświadczenie wykazujące wpływ dwutlenku węgla na intensywność fotosyntezy
  • na podstawie zdobytej wcześniej wiedzy wskazuje
    w różnych warzywach

    i owocach materiały zapasowe jako produkty fotosyntezy

8. Cudzożywność

 

  • wyjaśnia, czym jest cudzożywność
  • podaje przykłady organizmów cudzożywnych
  • wymienia rodzaje cudzożywności

 

  • krótko opisuje różne sposoby odżywiania się zwierząt
  • wyjaśnia, w jaki sposób wskazany organizm cudzożywny pobiera pokarm

 

  • omawia wybrane sposoby cudzożywności
  • podaje przykłady organizmów należących
    do różnych grup
    organizmów cudzożywnych

 

  • charakteryzuje rodzaje cudzożywności występujące u różnych grup organizmów
  • wykazuje przystosowania do pobierania pokarmów występujące u różnych grup organizmów cudzożywnych

 

  • wyjaśnia znaczenie organizmów odżywiających się martwą substancją organiczną
  • wyjaśnia, na czym polega cudzożywność roślin pasożytniczych
    i półpasożytniczych

9. Sposoby oddychania organizmów

 

  • określa, czym jest oddychanie
  • wymienia sposoby oddychania
  • wskazuje drożdże jako organizmy przeprowadzające fermentację
  • wyróżnia oddychanie tlenowe i fermentację
  • wskazuje organizmy uzyskujące energię
    z oddychania tlenowego
    i fermentacji
  • wyjaśnia, że produktem fermentacji drożdży jest dwutlenek węgla
  • wskazuje mitochondrium jako miejsce, w którym zachodzi utlenianie
  • wyjaśnia znaczenie oddychania komórkowego
  • wskazuje różnice w miejscu przebiegu utleniania
    i fermentacji w komórce
  • wymienia narządy wymiany gazowej zwierząt lądowych i wodnych
  • omawia doświadczenie wykazujące wydzielanie dwutlenku węgla przez drożdże
  • schematycznie zapisuje przebieg oddychania
  • określa warunki przebiegu oddychania i fermentacji
  • charakteryzuje wymianę gazową u roślin i zwierząt
  • z pomocą nauczyciela przeprowadza doświadczenie wykazujące wydzielanie dwutlenku węgla przez drożdże
  • porównuje zapis przebiegu oddychania tlenowego
    z zapisem przebiegu fermentacji
  • analizuje związek budowy narządów wymiany gazowej ze środowiskiem życia organizmów
  • samodzielnie przeprowadza doświadczenie wykazujące wydzielanie dwutlenku węgla przez drożdże

 

Dział

Temat

Poziom wymagań

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

 

III. Wirusy, bakterie, protisty i grzyby

10. Klasyfikacja organizmów

 

  • wymienia jednostki klasyfikacji biologicznej
  • wymienia nazwy królestw organizmów

 

  • wyjaśnia, czym zajmuje się systematyka
  • podaje definicję gatunku
  • wymienia nazwy królestw i podaje przykłady organizmów należących do danego królestwa

 

  • wykazuje hierarchiczną strukturę jednostek klasyfikacji biologicznej
  • charakteryzuje wskazane królestwo
  • na podstawie ilustracji przyporządkowuje organizm do królestwa

 

  • porównuje wcześniejsze i współczesne zasady klasyfikacji organizmów
  • wyjaśnia zasady nadawania nazw gatunkom
  • przedstawia cechy organizmów,
    na podstawie których można je zaklasyfikować do danego królestwa
  • uzasadnia konieczność klasyfikacji organizmów
  • porównuje jednostki klasyfikacji zwierząt

z jednostkami klasyfikacji roślin

  • z pomocą nauczyciela korzysta z różnych kluczy do oznaczania organizmów żyjących
    w najbliższej okolicy

11. Wirusy i bakterie

 

  • krótko wyjaśnia, dlaczego wirusy nie są organizmami
  • wymienia miejsca występowania wirusów
    i bakterii
  • wymienia formy morfologiczne bakterii

 

  • omawia różnorodność form morfologicznych bakterii
  • opisuje cechy budowy wirusów
    i bakterii
  • wymienia cechy, którymi wirusy różnią się od organizmów
  • podaje przykłady wirusów i bakterii

 

  • wykazuje, dlaczego wirusy nie są organizmami
  • rozpoznaje formy morfologiczne bakterii widoczne w preparacie mikroskopowym

lub na ilustracji

  • omawia wybrane czynności życiowe bakterii
  • omawia wpływ bakterii na organizm człowieka
  • wskazuje drogi wnikania wirusów i bakterii
    do organizmu
  • prezentuje wszystkie czynności życiowe bakterii
  • ocenia znaczenie wirusów i bakterii
    w przyrodzie
    i dla człowieka
  • przeprowadza doświadczenie
    z samodzielnym

otrzymywaniem jogurtu

  • omawia choroby wirusowe
    i bakteryjne, wskazuje drogi
    ich przenoszenia oraz zasady zapobiegania tym chorobom

 

 

12. Różnorodność protistów

 

  • wymienia formy protistów
  • wskazuje miejsca występowania protistów
  • wymienia grupy organizmów należących do protistów
  • z pomocą nauczyciela wyszukuje protisty

w preparacie   obserwowanym
pod mikroskopem

  • wykazuje różnorodność protistów
  • wymienia przedstawicieli poszczególnych grup protistów
  • wymienia czynności życiowe wskazanych grup protistów
  • z niewielką pomocą nauczyciela wyszukuje protisty w preparacie obserwowanym pod mikroskopem
  • charakteryzuje wskazane grupy protistów
  • wykazuje chorobotwórcze znaczenie protistów
  • opisuje czynności życiowe protistów – oddychanie, odżywianie, rozmnażanie się
  • zakłada hodowlę protistów
  • z niewielką pomocą nauczyciela wyszukuje protisty w preparacie obserwowanym pod mikroskopem

 

  • porównuje czynności życiowe poszczególnych grup protistów
  • wymienia choroby wywoływane przez protisty
  • zakłada hodowlę protistów, rozpoznaje protisty pod mikroskopem, rysuje

i z pomocą nauczyciela opisuje budowę protistów

  • wskazuje zagrożenia epidemiologiczne chorobami wywoływanymi przez protisty
  • wskazuje drogi zakażenia chorobami wywoływanymi przez protisty oraz zasady zapobiegania tym chorobom
  • zakłada hodowlę protistów, wyszukuje protisty

w obrazie mikroskopowym, rysuje i opisuje budowę protistów

 

Dział

Temat

Poziom wymagań

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

III. Wirusy, bakterie, protisty i grzyby

13. Budowa

i różnorodność grzybów. Porosty

 

  • wymienia środowiska życia grzybów i porostów
  • podaje przykłady grzybów i porostów
  • na podstawie okazu naturalnego lub ilustracji opisuje budowę grzybów
  • wymienia sposoby rozmnażania się grzybów
  • rozpoznaje porosty wśród innych organizmów
  • wymienia cechy pozwalające zaklasyfikować organizm do grzybów
  • omawia wskazaną czynność życiową grzybów
  • podaje przykłady znaczenia grzybów w przyrodzie i dla człowieka

 

  • wykazuje znaczenie grzybów w przyrodzie i dla człowieka
  • analizuje różnorodność budowy grzybów
  • wyjaśnia sposoby oddychania i odżywiania się grzybów
  • wykazuje, że porosty są zbudowane z grzybni i glonu
  • określa znaczenie poszczególnych komponentów w budowie plechy porostu
  • rozpoznaje różne formy morfologiczne porostów i podaje ich nazwy
  • opisuje czynności życiowe grzybów – odżywianie, oddychanie i rozmnażanie się

 

  • analizuje znaczenie grzybów w przyrodzie
    i dla człowieka
  • proponuje sposób
    badania czystości powietrza na podstawie informacji o wrażliwości porostów
    na zanieczyszczenia
  • wyjaśnia, dlaczego porosty określa się mianem organizmów pionierskich

IV. Tkanki i organy roślinne

14. Tkanki roślinne

 

  • wyjaśnia, czym jest tkanka
  • wymienia podstawowe rodzaje tkanek roślinnych
  • z pomocą nauczyciela rozpoznaje na ilustracji tkanki roślinne

 

  • określa najważniejsze funkcje wskazanych tkanek roślinnych
  • opisuje rozmieszczenie wskazanych tkanek

w organizmie roślinnym

  • rozpoznaje na ilustracji rodzaje tkanek roślinnych

 

  • wskazuje cechy adaptacyjne tkanek roślinnych
    do pełnienia określonych funkcji
  • na podstawie opisu rozpoznaje wskazane tkanki roślinne
  • z pomocą nauczyciela rozpoznaje rodzaje tkanek roślinnych obserwowanych pod mikroskopem
  • rozpoznaje rodzaje tkanek roślinnych obserwowanych pod mikroskopem
  • przyporządkowuje tkanki do organów i wskazuje na hierarchiczną budowę organizmu roślinnego

 

  • analizuje związek między budową a funkcją poszczególnych tkanek roślinnych, wykazuje przystosowania tkanek
    do pełnionych funkcji

 

15. Korzeń – organ podziemny rośliny

 

  • wymienia podstawowe funkcje korzenia
  • rozpoznaje systemy korzeniowe

 

  • rozpoznaje na ilustracjach modyfikacje korzeni
  • omawia budowę zewnętrzną korzenia
    i jego podział

na poszczególne strefy

  • wykazuje związek modyfikacji korzenia

z adaptacją do środowiska zajmowanego przez roślinę

  • opisuje przyrost korzenia
    na długość
  • wykorzystuje wiedzę
    o tkankach do wyjaśnienia sposobu pobierania wody przez roślinę
  • na podstawie ilustracji lub materiału roślinnego klasyfikuje przekształcone korzenie
  • projektuje doświadczenie świadczące o przewodzeniu wody z korzenia w górę rośliny

 

Dział

Temat

Poziom wymagań

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

IV. Tkanki i organy roślinne

16. Pęd. Budowa

i funkcje łodygi

 

  • wymienia nazwy elementów budowy zewnętrznej pędu
  • wymienia funkcje łodygi

 

  • wyjaśnia różnicę między pędem a łodygą
  • wskazuje części łodygi roślin zielnych

 

  • omawia funkcje poszczególnych elementów pędu
  • na okazie roślinnym
    lub ilustracji wskazuje
    i omawia części łodygi
  • na podstawie okazu roślinnego żywego, zielnikowego lub ilustracji wykazuje modyfikacje łodygi ze względu na środowisko, w którym żyje roślina
  • wykorzystuje wiedzę
    o tkankach do wyjaśniania budowy i funkcji łodygi

 

17. Liść – wytwórnia pokarmu

 

  • wymienia funkcje liści
  • rozpoznaje elementy budowy liścia
  • rozpoznaje liście pojedyncze i liście złożone
  • na materiale zielnikowym lub ilustracji wykazuje związek budowy liścia

z pełnionymi przez niego funkcjami

  • na podstawie materiału zielnikowego lub ilustracji rozpoznaje różne modyfikacje liści
  • rozróżnia typy ulistnienia łodygi
  • analizuje modyfikacje liści ze względu na środowisko zajmowane przez roślinę

 

  • wykorzystuje wiedzę
    o tkankach do wyjaśniania budowy i funkcji liści

 

V. Różnorodność roślin

18. Mchy

 

 

  • na podstawie ilustracji
    lub żywych okazów rozpoznaje mchy wśród innych roślin
  • wymienia miejsca występowania mchów
  • podaje nazwy elementów budowy mchów
  • z pomocą nauczyciela przeprowadza doświadczenie wykazujące zdolność wchłaniania wody przez mchy

 

  • na podstawie ilustracji
    lub żywych okazów rozpoznaje elementy budowy mchów

i wyjaśnia ich funkcje

  • analizuje cykl rozwojowy mchów
  • omawia znaczenie mchów w przyrodzie i dla człowieka
  • z niewielką pomocą nauczyciela przeprowadza doświadczenie wykazujące zdolność wchłaniania wody przez mchy
  • wyjaśnia, dlaczego mchy uważane są za najprostsze rośliny lądowe
  • według opisu przeprowadza doświadczenie wykazujące zdolność wchłaniania wody przez mchy
  • samodzielnie planuje
    i przeprowadza

doświadczenie wykazujące zdolność wchłaniania wody przez mchy

  • na podstawie informacji

o budowie mchów wykazuje ich rolę w przyrodzie

 

19. Paprotniki

 

  • wymienia miejsca występowania paprotników
  • na podstawie ilustracji
    lub żywych okazów rozpoznaje paprotniki wśród innych roślin

 

  • podaje nazwy organów paproci
  • wyjaśnia rolę poszczególnych organów paprotników
  • rozpoznaje, korzystając

z atlasów roślin, trzy gatunki rodzimych paprotników

  • wyjaśnia znaczenie paprotników w przyrodzie i dla człowieka
  • rozpoznaje, korzystając z atlasów roślin, pięć gatunków rodzimych paprotników
  • analizuje cykl rozwojowy paprotników
  • na podstawie ilustracji
    lub żywych okazów wykazuje różnorodność organizmów zaliczanych do paprotników
  • rozpoznaje, korzystając z atlasów roślin, osiem gatunków rodzimych paprotników
  • porównuje budowę poszczególnych organów u paprotników
  • wykonuje portfolio dotyczące różnorodności paprotników

 

Dział

Temat

Poziom wymagań

ocena dopuszczająca

ocena dostateczna

ocena dobra

ocena bardzo dobra

ocena celująca

V. Różnorodność roślin

20. Nagonasienne

 

  • wymienia miejsca występowania roślin nagonasiennych
  • na podstawie ilustracji lub żywych okazów rozpoznaje rośliny nagonasienne wśród innych roślin
  • wyjaśnia funkcje kwiatów i nasion
  • omawia budowę rośliny nagonasiennej
    na przykładzie sosny

 

  • analizuje cykl rozwojowy sosny
  • wymienia przystosowania roślin nagonasiennych

do warunków życia

 

  • wykazuje przystosowania roślin nagonasiennych

do środowiska

  • omawia znaczenie roślin nagonasiennych
    w przyrodzie i dla człowieka

 

  • rozpoznaje rodzime gatunki roślin nagonasiennych
  • określa, z jakiego gatunku drzewa lub krzewu pochodzi wskazana szyszka

21. Okrytonasienne

 

  • wymienia miejsca występowania roślin okrytonasiennych
  • na podstawie ilustracji lub żywych okazów rozpoznaje rośliny okrytonasienne wśród innych roślin
  • na ilustracji lub żywym okazie rozpoznaje organy roślinne
    i wymienia ich funkcje
  • na podstawie ilustracji, żywego lub zielnikowego okazu roślinnego wykazuje różnorodność form roślin okrytonasiennych
  • podaje nazwy elementów budowy kwiatu odróżnia kwiat
    od kwiatostanu
  • omawia funkcje poszczególnych elementów kwiatu
  • rozpoznaje formy roślin okrytonasiennych
  • wymienia sposoby zapylania kwiatów

 

 

  • omawia cykl rozwojowy roślin okrytonasiennych
  • wyjaśnia, dlaczego kwiatostany ułatwiają zapylanie

 

  • wykazuje związek budowy kwiatu ze sposobem zapylania

 

22. Rozprzestrzenianie się roślin okrytonasiennych

 

 

  • wymienia rodzaje owoców
  • przedstawia sposoby rozprzestrzeniania się owoców
  • wymienia elementy łodyg służące do rozmnażania wegetatywnego

 

  • na podstawie ilustracji
    lub żywych okazów omawia budowę owoców
  • wymienia rodzaje owoców
  • wymienia etapy kiełkowania nasion
  • rozpoznaje fragmenty pędów służące

do rozmnażania wegetatywnego

  • wykazuje zmiany zachodzące w kwiecie po zapyleniu
  • określa rolę owocni

w klasyfikacji owoców

  • wyjaśnia funkcje poszczególnych elementów nasienia
  • rozpoznaje na pędzie fragmenty, które mogą posłużyć do rozmnażania wegetatywnego
  • wykazuje adaptacje budowy owoców
    do sposobów ich rozprzestrzeniania się
  • na podstawie ilustracji
    lub okazu naturalnego omawia budowę nasion
  • zakłada hodowlę roślin
    za pomocą rozmnażania wegetatywnego
  • wyjaśnia wpływ różnych czynników na kiełkowanie nasion
  • planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące wpływ wody na kiełkowanie nasion
  • zakłada hodowlę roślin
    za pomocą rozmnażania wegetatywnego

i obserwuje ją

23. Znaczenie

i przegląd roślin okrytonasiennych

 

  • wymienia znaczenie roślin okrytonasiennych
    w przyrodzie
  • z pomocą nauczyciela korzysta z klucza
    do oznaczania organizmów żyjących w najbliższej okolicy
  • podaje przykłady znaczenia roślin okrytonasiennych

dla człowieka

  • z niewielką pomocą nauczyciela korzysta
    z klucza do oznaczania organizmów żyjących
    w najbliższej okolicy

 

  • ocenia znaczenie roślin okrytonasiennych

w przyrodzie

  • rozpoznaje na ilustracji pięć gatunków roślin okrytonasiennych występujących w Polsce
  • korzysta z prostego klucza
    do oznaczania organizmów żyjących w najbliższej okolicy
  • ocenia znaczenie roślin okrytonasiennych

dla człowieka

  • rozpoznaje na ilustracji dziesięć gatunków roślin okrytonasiennych występujących w Polsce
  • sprawnie korzysta z prostego klucza do oznaczania organizmów żyjących
    w najbliższej okolicy
  • rozpoznaje na ilustracjach dwanaście gatunków roślin okrytonasiennych występujących w Polsce
  • na dowolnych przykładach wykazuje różnorodność roślin okrytonasiennych
    i ich znaczenie żywego okazu

Wiadomości

Kontakt

  • Szkoła Podstawowa Nr 9 w Gliwicach
    ul. Sobieskiego 14
    44-100 Gliwice
  • 32 239 13 62

Galeria zdjęć